बेलायती सेनामा सेवा गरेका भूतपर्ूव गोर्खा सैनिकहरुलाई बेलायतको एउटा अदालतले उनीहरुलाई बेलायत सरकारले आवासीय सुविधा उपलब्ध गराउने आदेश दिएको समाचारले नेपालमा हल्लिखल्ली मच्चियो । लामो समयदेखि बेलायतमा आवासीय सुविधा पाउनुपर्ने माग राख्दै आन्दोलन र मुद्दा मामिलामा अल्भिmएका ब्रिटिस गोर्खा भूतपर्ूव सैनिक नेताहरुले यसलाई ऐतिहासिक विजयका रुपमा लिए । नेपालभित्र पनि यसलाई ठूलै विजयको रुपमा हेरियो । बेलायती सेनामा कार्य गरेका सेवानिवृत्तहरुले बेलायतमा बसोबास गर्न पाउनर्ुपर्छ भन्नेमा दर्ुइमत नभए पनि त्यसबाट नेपालमा पर्ने नकारात्मक प्रभावका बारेमा भने कमै मात्र विश्लेषण गरिएको छ ।

यसअघि बेलायती सरकारले सन् १९९७ भन्दा पछि सेवानिवृत्त भएका भूतपर्ूव ब्रिटिस गोर्खाहरुलाई मात्र आवासीय सुविधा दिने निर्ण्र्ाागरेको थियो । सो निर्ण्र्ााछि झण्डै १५ सय नेपालीहरु बेलायत प्रवासिए । उनीहरुको पलायनसंगै नेपालले वाषिर्क ५ अर्ब रुपैयाँ गुमायो । बेलायती अदालतको फैसलालाई त्यहाँको सरकारले कार्यान्वयन गरेपछि झण्डै २० हजार नेपालीले आफ्नो राष्ट्रियता परित्याग गरी बेलायती बन्नेछन् । उनीहरुसंगै नेपालले कति रकम गुमाउँला अनुमान गर्न गाह्रो छ । त्यसो त भूतपर्ूव गोर्खाहरुले प्राप्त गर्ने पेन्सन पनि समान नभएको हुँदा अनुपातमा हिसाब गर्न गाह्रो भने पक्कै हुनेछ ।

ब्रिटिस गोर्खा र बेलायती सेनाले अवकाशपछि प्राप्त गर्ने सेवामा ठूलो अन्तर रहेकोमा त्यसलाई सच्याउनुपर्ने मागको सम्पर्ूण्ा नेपालीले र्समर्थन गरेका छन् । भूतपर्ूव ब्रिटिस गोर्खाहरुले प्राप्त गरेको यो विजय उनीहरुको नैतिक विजय र एउटा सम्मान पनि हो । अहिले गोर्खाहरुले पनि गोराहरुसरह पेन्सन पाउने भएका छन् र गोराहरुसंगै उनीहरु पनि बेलायतमै बस्नेछन् । बेलायतले पेन्सन पनि बढायो र बसोबास पनि दियो । यसो भएपछि उसको पैसा उसकै मुलुकमा रहने भयो - त्यत्रो प्रचारवाजी गरिएको, त्यत्रो ऐतिहासिक विजय भनिएको विषयबाट नेपालले प्राप्त गर्ने उपलब्धि के त - खै यसको लेखाजोखा गरेको - आगामी दिनमा कस्तो कदम चाल्ने भन्ने कुरा भूतपर्ूव गोर्खा सैनिकले नै निर्ण्र्ाागर्ने विषय हो । यति हुँदाहुँदै पनि सरकारले पनि यमा गम्भीर भएर बहस चलाउनु पर्दछ ।

त्यसो त यो फैसलापछि सवै भूतपर्ूव गोर्खा बेलायत जान्छन् भन्ने पनि होइन र यो फैसला पर्ूण्ारुपमा गलत छ भन्ने तर्क गर्न खोजिएको पनि होइन । महत्वपर्ूण्ा पक्ष के हो भने बेलायतको यो फैसलापछि अब नेपालको निर्ण्र्ाागर्ने पालो आएको छ । भूतपर्ूव ब्रिटिस गोर्खाहरुलाई स्वदेशमै बस्न आकषिर्त गर्ने र उनीहरुले आर्जन गर्ने रकमको स्वदेशमै सदुपयोग गर्ने स्पष्ट नीति तथा कार्यक्रम आउनु पर्दछ । वाषिर्क अर्बौ रुपैयाँ अहिले भूतपर्ूव ब्रिटिस गोर्खाकै कारण भित्रिरहेको छ भने उनीहरु सवै बेलायतमै बसोबास गर्ने हो भने नेपाललाई आर्थिक संकट पर्ने स्पष्ट छ ।