काठमाडौं । ऐतिहासिक संविधानसभाको निर्वाचन सम्पन्न भएर गणतन्त्र कार्यान्वनय भएको एक महिना वितिसक्दा समेत राजनीतिक अस्थिरता साम्य हुने कुनै संकेत छैन । सरकार र संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेसी मोर्चाबीच गत फागुनमा भएको सहमतिको बुँदालाई नै संविधानमा समावेश गर्नुपर्ने अडान मधेसी नेताहरुले राखेका कारण एक मधेस एक प्रदेशको माग र त्यसको विरोधले मुलुक संकटबाट महासंकटको बाटोतिर उन्मुख भैरहेको प्रतीत छ । तीन दल र मधेसवादी दलहरुबीच चरणवद्ध वार्तापछि मधेसी नेताहरुको माग घुमाउरो पारामा स्वीकार गर्दै संविधान संशोधनको पुरक विधेयक संविधानसभा व्यवस्थापिका संसद्मा पेश गर्ने निर्ण्र्ााभए पनि त्यसबाट मधेसी नेताहरु सन्तुष्ट हुन सकेको देखिएको छैन । उता नेपालका आदिवासी भूमिपुत्रहरुले सरकारको निर्ण्र्ाार मधेसवादीहरुको मागका विरुद्ध आन्दोलनको घोषणा गरिसकेका छन् । उनीहरुले तर्राईलाई जवर्जस्ती मधेस बनाउने विदेशी षड्यन्त्रमा सरकार र ठूला राजनीतिक दलहरु संलग्न रहेको आरोप समेत लगाएका छन् । भूमिपुत्रहरु मधेसवाद नेपाललाई विखण्डन गर्ने नियोजित षड्यन्त्र भएको बताइरहेका छन् ।

समाजवाद, पूँजीवाद, मार्क्सवाद, लेनिनवाद, माओवाद जस्ता विभिन्न वाद र विचारहरुको बीचबाट एकाएक जन्मिएको देश नै टुक्र्याउने मधेसवाद स्वतः प्रस्फुटित विचार नभएर निर्देशित रुपमा नेपाल विखण्डन गर्ने गर्ने राष्ट्रघाती विचार भएको नेपालको राजनीतिक-बौद्धिक क्षेत्रको ठहर छ । यसको पुष्टिका लागि ज-जसले आफूलाई मधेसवादी नेताको रुपमा प्रस्तुत गरिरहेका छन्, उनीहरुको विगत र वर्तमानलाई केलाएर हेरे पुग्ने उनीहरुको कथन छ । नेपालको राष्ट्रवादी आन्दोलनमा संलग्न हुनेहरु मधेसवाद लेण्डुप दोर्जेपथ वा महेन्द्र चौधरीपथको रिहर्सल भएको बताइरहेका छन् ।

तर्राईलाई छुट्टै राज्य बनाउनर्ुपर्छ भनेर सशस्त्र अभियान चलाउनेदेखि लिएर आत्मनिर्ण्र्ााो अधिकारसहित एक मधेस एक प्रदेशको नारा लगाउनेहरु मधेसवादी हुन् र छुट्टै राज्य वा आत्मनिर्ण्र्ााो अधिकारसहितको स्वायत्त राज्य नै मधेसवाद हो । मधेसवाद नेपालको राष्ट्रिय एकता, अखण्डता र स्वतन्त्रतामा आक्रमण गर्ने सिद्धान्त हो । तीन दशक अघि जसरी सिक्किममाथि षड्यन्त्र भएको थियो अहिले नेपालमाथि त्यही षड्यन्त्रको पुनरावृत्ति भैरहेको छ । नेपाललाई भूटानीकरण हुँदै सिक्किमीकरणको बाटोतिर डोर्‍याउने ग्राण्ड डिजाइन नै मधेसवाद हो । यो तथ्यलाई सरकार र राजनीतिक दलहरुले बुझेर पनि बुझपचाइरहेका छन् । निदेशित सिद्धान्तलाई आत्मसात गर्दागर्दै लत्रक्कै परेका नेताहरुले यसलाई रोक्नसक्ने नैतिक हैसियत समेत गुमाइसकेको विश्लेषकहरुको ठहर छ ।

इतिहासकारहरुका अनुसार हिमाल-पहाड-तर्राई गरी तीन क्षेत्रमा विभाजित नेपालको भौगोलिक मानचित्रमा मधेसीहरु भारतको मध्य प्रदेशबाट आएर तर्राईमा बसोबास गरेका आगन्तुक नागरिक हुन् । नेपालको भूगोलमा मधेस कहीं पनि छैन । त्यसो त दबाब दिएपछि जसले जे माग्छ त्यही दिने विगतको सरकारको लफंगो चालाले पनि मधेसीहरुको हौसला बढेको हो । सरकारले झण्डै ५ महिना अघि त्यतिबेलाको संयुक्त मधेसी लोकतान्त्रिक मोर्चासंग ८ बुँदे सहमति गरेर एक मधेस एक प्रदेश वा मधेस स्वायत्त प्रदेश स्वीकार्ने कबुल गरेकै कारण अहिलेको अवस्था सिर्जना भएको हो । त्यतिबेला सहमति जनाउने कतिपय दलका नेताहरु अहिले आफूलाई चोखो देखाउन मधेसवादको विरुद्धमा उभिएका छन् ।

एक मधेस एक प्रदेशको नाराले जुनरुपमा मुलुकको राजनीतिलाई थप अस्थिर र अन्योलग्रस्त बनाइरहेको छ यसको एकमात्र कारण भनेको बाहृय स्वार्थपर्ूर्तिको षड्यन्त्र नै हो । समग्र तर्राई -मधेसको) हित चाहने भनेर आफूलाई प्रस्तुत गर्ने नेताहरु तर्राईका जनताको बिल्लीबाँठ हुँदा चुइँक्कसम्म गर्न सक्दैनन् । तर्राईका जनता अर्थात् उनीहरुलाई भोट दिएर विजयी गराउनेहरु भारतको कारणले डुबानमा परेका छन्, उनीहरुको भूमि हरिएको छ, चेलिबेटीको इज्जत लुटिएको छ, भारतबाटै आएका डाँकाहरुले घरबार लुटेका छन्, सीमा मिचिएको छ त्यतापट्ट िमधेसवादीहरुको ध्यान कहिल्यै पनि गएको छैन । जसरी हुन्छ, जुनरुपमा हुन्छ, जस्तोसुुकै हथकण्डा अपनाएर भए पनि एक मधेस एक प्रदेश घोषणा गर्न लगाएर समग्र तर्राईको राजा बन्ने र नेपाललाई खण्डित गर्ने भूत सवार भएका कुलंघार नेताहरुले मधेसवादको साटो 'नेपालवाद'लाई आत्मसात गरेका छैनन् ।

अहिले नेपालको राष्ट्रियता अत्यन्त कमजोर अवस्थामा छ । निर्देशित सिद्धान्तलाई अँगाल्ने, उनीहरुकै आदेशको पर्खाइमा बस्ने गर्नाले राजनीतिक गतिरोध अन्त्य हुन सकेको छैन । व्यक्तिगत र सीमित वर्गको स्वार्थका कारण मुलुक नै टुक्र्याउने षड्यन्त्रका गन्ध हृवासहृवास्ती आइरहेको छ । यस्तोमा मधेसवाद वा पहाडवाद भन्दा पनि नेपालवादले प्राथमिकता पाउनुपर्ने हो तर त्यस्तो हुन सकेको छैन । एकथरि विश्लेषकहरु अहिले जसरी मधेसवादीहरु सक्रिय भैरहेका छन्, त्यसलाई गहन रुपमा नलिने हो भने नेपालले कि त सिक्किमीकरण, कि त युगोस्लोभाकियाकरणको नियती भोग्नुपर्ने खतरा औंल्याइरहेका छन् ।