काठमाडौं । नेपाली राष्ट्रियताको पक्षमा जनता जति सचेत र संर्घष्ाशील छन्, त्यति शासकवर्ग छैनन् । शासकवर्गलाई आफ्नो हातमा लिएकै कारण भारतले नेपालको सीमा अतिक्रमणलाई निरन्तरता मात्र दिएको छैन कि जनताको आवाजलाई समेत वेवास्ता गरिरहेको छ । नेपाली राजनीतिक दल र तिनका नेताहरुको यस्तै व्यवहारका कारण जनतामा राष्ट्रियताप्रतिको भावना उर्लेर आइरहेको छ । गत वर्षआन्दोलित भएका सुस्ता पीडित जनता पुनः आन्दोलनको तयारीमा रहेको समाचार छ ।
नेपालको सीमा दिन प्रतिदिन खुम्चिंदै गैरहेको छ । अहिलेसम्म भारतले नेपालको ६० हजार हेक्टर भूमि अतिक्रमण गरेको सीमाविद्हरुको दावी छ । नेपाल र भारतबीच रहेको सीमा विवादलाई सुल्झाउने नाममा अनेकपटक वार्ता भए पनि त्यसले नेपाललाई कुनै लाभ दिएको छैन । अझ संक्रमणकालीन राजनीतिक अवस्था रहेको बेला नेपाल र भारतका सरकारी अधिकारीहरुले ९८ प्रतिशत सीमा विवाद समाधान भएको भन्दै सहीछाप ठोकेका छन् । कागजी रुपमा सीमा विवाद समाधान भयो भनिए पनि सुस्तावासीहरुले आफ्नो घरजग्गा पाएका छैनन् । यो नेपाली जनतालाई झुक्याउने एउटा चालवाजी मात्र ठहरिएको छ ।
नेपालको सीमा अतिक्रमणको र्सवाधिक कहालिलाग्दो र दारुण चित्र सुस्ताले प्रस्तुत गर्दछ । सुस्ता क्षेत्रको कुल गाउँका झण्डै दर्ुइ तिहाईभन्दा बढी भूमि भारतले अतिक्रमण गरिसकेको छ । सुस्ताको कुल ९ वडामध्ये अहिले २ वटा वडा मात्र नेपालभित्र रहेका छन् । सुस्तामा १४ हजार हेक्टर भूमि अतिक्रमित भएको छ । त्यहाँका नेपाली जनतालाई भारतीय सीमा सुरक्षा बल तथा प्रहरीको आडमा गाउँबाटै लखेट्ने र भारतीय जनताले रातारात खेती लगाउने गरेका छन् । त्यसपछि कालापानीमा र्सवाधिक भूमि भारतीय अतिक्रमणमा परेको छ । कालापानीमा मात्र ३७ हजार हेक्टर भूमि अतिक्रमण भएको सीमाविद्हरु बताउँछन् । नेपालको ६१ जिल्लामा भूमि अतिक्रमण भएको छ ।
सुस्ताको पीडा अहिलेको मात्र होइन । विगत तीन दशकभन्दा अघिदेखि सुस्ता बचाउने आन्दोलन जारी रहे पनि यसको सुनुवाई भएको छैन । सुस्ताका भारत पीडित जनताले राजधानीसम्म आएर आन्दोलन गरे तर पनि सरकार र राजनीतिक दलहरुले उनीहरुको मागको सुनुवाई गर्नुपर्ने आवश्यकता नै ठानेनन् । आफ्नो मागको सुनुवाई कतैबाट पनि नभएपछि निराश भएका सुस्ताबासीहरु पुनः एकपक राष्ट्रियताको आन्दोलन छेड्ने योजनामा छन् ।
नेपालका राजनीतिक दल तथा तिनका नेताहरु जनतामा जागेको राष्ट्रियताको भावनालाई कदर गर्नुपर्ने आवश्यकता समेत ठान्दैनन् । सुस्ता पीडितहरुले सुरु गरेको आन्दोलनमा तत्कालीन प्रतिनिधिसभा व्यवस्थापिका संसद्मा सांसदहरुले आवाज उठाउँदा त्यसलाई सामसुम पार्ने प्रयास भयो । तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइराला र परराष्ट्रमन्त्री साहना प्रधानले सुस्ताको विषयलाई लिएर व्यक्त गरेका धारणाले नै नेपालका नेताहरुमा राष्ट्रियताप्रति कस्तो सोच छ भन्ने प्रष्ट हुन्छ । कुल भूमिको दर्ुइ तिहाईभन्दा बढी भूभाग अतिक्रमणमा परिसकेको सुस्ताका विषयलाई लिएर 'सीमा अतिक्रमण भन्नु हुन्न, सीमा विवाद भन्नर्ुपर्छ नत्र भारत रिसाउँछ' भनेर निरीहता प्रकट गर्ने नेताहरु भारतको आशर्ीवाद र निर्देशनवेगर एक पाइला अघि बढ्न नसक्ने भएकै कारण जनता आफ्नो उठिबास हुँदा पनि टुलुटुलु हेरिरहनु परेको छ ।
नेपालको राजनीतिक नेतृत्वमा रहेको भारत परस्तताकै कारण नेपालको सीमा खुम्चिने क्रम बढेको हो । राजनीतिक नेतृत्वले राष्ट्रियता जोगाउन कुनै चासो नदेखाएपछि जनस्तरबाट यसको अगुवाई हुने भएको छ । सुस्ताका बासिन्दाहरुले अब देशव्यापी आन्दोलन गर्ने तयारी गरिरहेका छन् । यो आन्दोलन निर्ण्ाायक मोडमा पुर्याएर मात्र रोकिने बताइएको छ । सुस्ताबासीले सरकारी तहबाटै समस्याको समाधान होस् भनेर धेरै प्रतिक्षा गरे पनि त्यसको कुनै सुनुवाई भएको छैन । नेताहरु काठमाडौंमा सत्ता र शक्ति आर्जनको होडवाजीमा लागिरहँदा नेपाल खुम्चिने क्रम बढिरहेको छ । हालै मात्र झापामा सीमा अतिक्रमण भएको समाचार आए पनि यसबारेमा कहीं कतैबाट आवाज उठाइएन । न संविधानसभाका सदस्यहरुले केही बोले न त राजनीतिक दलहरुले नै । भारतकै आशर्ीवाद पाएर मात्र सत्ता र शक्तिमा पुग्न सकिने गलत मानसिकता बोकेर बसेका राजनीतिक नेतृत्वकै कारण नेपाली जनता हातमा लालपर्ूजा बोकेर बेघरबार भएर बस्नु परिरहेको छ । 'जग्गाधनी प्रमाणपर्ूजा नेपाल सरकारको छ तर भूमि चाहिं भारतभित्र परिसक्यो । अब हामीले के गर्ने - सरकार र राजनीतिक दलहरुले नसुनेपछि अब आफ्नो भूमि जोगाउन हामी आफैं संर्घष्ामा उत्रिँदैछौं ।' सुस्ता बचाउका अध्यक्ष कृष्ण गुरुङको दृढता छ ।
सुस्ताको समस्या सिंगो नेपालको समस्या हो । पर्ूव मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म धेरै स्थानले सुस्ताकै नियति भोगिरहेको छ । तैपनि जिम्मेवारहरुको कानमा बतास पसेको छैन । उल्टै ९८ प्रतिशत सीमा विवाद सुल्भिmयो भन्दै सहीछाप ठोकेर भारत रिझाउन तल्लिन छन् । केही समय अघि मात्र नेपाल र भारतका नापी अधिकारीहरुले उत्पन्न सीमा विवादको ९८ प्रतिशत समाधान भएको भनेर सही गरे । तर नेपाली जनताले के पत्तो पाएनन् भने मिचिएको नेपाली भूमि फिर्ता भएर विवाद समाधान भयो कि भारतलाई नै दिएर - यो प्रश्नको उत्तरको खोजीमा जनता छन् ।
Comments (0)
Print
Tell friend
Top
