काठमाडौं । सत्ताबाट विमुख हुनुपर्दाको पीडा कस्तो हुन्छ - त्यसको अनुभव गर्न नेपाली कांग्रेसको अहिलेको अवस्था हेरे पुग्छ । कांग्रेसमा अहिलेसम्म व्यक्ति स्वार्थका कारण संसदीय दलको नेता समेत चयन हुन सकेको छैन । पार्टर्ीी कार्यवाहक सभापति सुशिल कोइराला र नेता शेरबहादुर देउवाबीच केन्द्रीय समितिको बैठकमै यस विषयमा चर्काचर्की परेको समाचार छ । देउवा तत्काल संसदीय दलको नेता छान्नुपर्ने अडानमा हुनुहुन्छ भने कोइराला यस विषयमा प्रवेशै गर्न चाहनुहुन्न । कांग्रेसले आफू प्रतिपक्षमा बस्ने निर्ण्र्ाागरे पनि अहिलेसम्म संसदीय दलको नेतृत्व गर्ने व्यक्तिको छनोट गर्नुपर्ने आवश्यकता नै ठानेको छैन । एकल, व्यक्तिवादी तथा पारिवारिक घेराबाट बाहिर जान नसकेको कांग्रेसले आगामी दिनमा आफूलाई कसरी रचनात्मक भूमिका प्रस्तुत गर्न त्यो नै आर्श्चर्यको विषय बनेको छ ।

सत्ता र शक्तिका लागि जस्तोसुकै सम्झौता गर्न तयार हुने नेपाली कांग्रेस अहिले वर्तमान सरकारलाई कसरी असफल बनाउने भन्ने गृहकार्यमा लागेको छ । स्वयं कांग्रेस सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले पनि 'यो सरकारको आयु छ महिना मात्र हो' भन्ने अभिव्यक्ति दिएर यो कुराको जनाउ दिइसक्नुभएको छ । प्रजातन्त्र पुनःर्स्थापना भएपछि दर्ुइ तिहाईभन्दा बढी समय सत्तामा बसेको कांग्रेस संविधानसभा निर्वाचनपछि धेरै तल झरेको छ । यही पिरलोले कांग्रेसका नेताहरुमा मतभेद समेत उत्पन्न भएको छ । नेपाली कांग्रेसलाई पहिलेकै अवस्थामा पुर्‍याउने र यसबीचमा पार्टर्ीी गरेको गल्ती तथा कमजोरीहरुको समीक्षा गरेर अघि बढ्ने गरी बसेको केन्द्रीय समितिको बैठकमा नेताहरुबीच एकमत हुन सकेको छैन । पार्टर्ीीे महाधिवेशन तत्काल गर्ने र नगर्नेहरुको चर्को मतभेदका बीच आगामी वर्षमहाधिवेशनको मिति तोकिएको छ । महाधिवेशन तत्काल हुनुपर्ने माग राख्ने नेताहरुले केन्द्रीय समितिको अन्तिम बैठकमा 'नोट अफ डिसेन्ट' लेख्ने तयारी गरेपछि नेतृत्वले महाधिवेशनको मिति तोक्न वाध्य भएको हो । कांग्रेसभित्र पार्टर्ीीई सामूहिक नेतृत्वमा अघि बढाउनुपर्ने धारणाले बल पाइरहेको छ । यसो भएमा अहिले नेतृत्वमा रहेका धेरै नेताहरु पाखापर्ने निश्चित छ ।

अहिले नेपाली कांग्रेस गिरिजाप्रसाद कोइरालाको व्यक्तिगत महत्वकांक्षाले गर्दा धरासायी बनेको आरोप समेत नेताहरुले लगाउने गरेका छन् । सत्ताका लागि जे पनि गर्न तयार हुने वर्तमान नेतृत्वकै कारण कांग्रेसले गलत नीति लिएको समेत ती नेताहरुको आरोप छ । अहिले नेपाली कांग्रेसले अहिले आफूलाई प्रमुख प्रतिपक्षी दलको रुपमा स्थापित गरेको छ । पार्टर्ीीत्र यसैको गृहकार्य समेत भैरहेको छ । गत बुधबार पार्टर्ीीेन्द्रीय समितिको बैठकमा एकाएक झुल्किनुभएका पर्ूव प्रधानमन्त्री तथा पार्टर्ीीभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले नेपाली कांग्रेसले दह्रो प्रतिपक्षीको भूमिका निर्वाह गर्ने र माओवादीले सहमतिको पालना नगरेर धोका दिएको भन्दै सरकार गिराउने खेलमा देशी विदेशी शक्तिको आशर्ीवाद लिने क्रम सुरु भएको समाचारहरु आएका छन् ।

कांग्रेस प्रतिपक्षमा बस्ने भए पनि सरकारलाई दबाब दिनसक्ने दह्रो र तर्कशील संसदीय दलको नेताको खोजी भएको छैन । कांग्रेस यतिबेला संसदीय दलको नेताविहीन अवस्थामा छ । प्रधानामन्त्रीको निर्वाचनमा पर्ूव प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई खडा गरिएको भए पनि उहाँलाई नै संसदीय दलको नेता बनाउने विषयमा नेताहरुबीच एकमत छैन । संसदीय दलको नेतामा देउवासंगै के.बी. गुरुङ र रामचन्द्र पौडेलले समेत आफूलाई तयार राखेको समाचार आइरहेका छन् । यसो भयो भने नेपाली कांग्रेसभित्र संसदीय दलको नेताका लागि त्रिपक्षीय भीडन्त हुनेे छ । नेपाली कांग्रेसमा गिरिजाप्रसाद कोइरालापछि शेरबहादुर देउवाकै स्थान भए पनि के.बी. र रामचन्द्रले देउवालाई फुटेको आँखाले पनि देख्न नचाहने हुँदा देउवालाई संसदीय दलको नेता बन्न त्यति सजिलो छैन । यदि निर्वाचनकै अवस्था आएमा देउवाले जित्ने प्रवल सम्भावना रहेको कांग्रेसी सभासद्हरु बताउँछन् ।

उता के.बी. गुरुङ र रामचन्द्र पौडेल गिरिजाप्रसाद कोइरालाको नजिकका मानिए पनि त्रिपक्षीय भिडन्तको अवस्था आयो भने कोइरालाले गरुङलाई साथ दिनुहुने पक्का छ । पार्टर्ीीई आफ्नो पारिवारिक घेराबाट बाहिर जान दिन नचाहने कोइरालाले गुरुङलाई संसदीय दलको नेतामा र्समर्थन गरेमा देउवा र गुरुङबीच चर्को भिडन्त हुने स्पष्ट छ । तर अहिलेसम्म कसलाई संसदीय दलको नेता बनाउने भन्ने विषयमा कांग्रेसभित्र सामान्य छलफल समेत भएको छैन । यसको एउटै मात्र कारण भनेको गिरिजाप्रसाद कोइरालाको संसदीय दलको नेता बन्ने चाहना रहेको पनि बुझ्न सकिन्छ । किनभने संविधानसभाको निर्वाचनपछि राजनीतिबाट सन्यास लिने घोषणा गर्नुभएका कोइरालाले पछिल्लोपटक कांग्रेस केन्द्रीय समितिको बैठकमा उपस्थित भएर पार्टर्ीी नेताहरुलाई दिनुभएको निर्देशनले पनि यसलाई पुष्टि गर्दछ ।