के हो नेपालको सुरक्षा नीति ?
Monday, 10.20.2008, 04:31pm (GMT+5.5)
काठमाडौं । मुलुकको नयाँ सुरक्षा नीति के हुने - कस्तो सुरक्षा नीतिले नेपालको राष्ट्रिय एकता, र्सार्वभौमिकता र अखण्डता जोगिन सक्छ भन्नेबारे अहिलेसम्म कुनै बहस भएको छैन । मुलुकको समग्र राजनीतिक परिदृश्य बदलिएर गणतान्त्रिक सरकार गठन भएको यतिका समय वितिसक्दा पनि सुरक्षा नीतिबारे कुनै ठोस कार्य हुन सकेको छैन । मुलुकको समग्र सुरक्षा नीतिभित्र माओवादी जनसेनाको भविष्य समेत गाँसिएको छ । एकातिर माओवादी जनसेनाको भरणपोषण राज्यले नै गरिरहेको छ भने अर्कोतिर राष्ट्रिय सेनाका बारेमा बेलाबेलामा उत्पन्न हुने विवाद र ल्याउने गरिएका बहसले पनि राष्ट्रिय सुरक्षा नीत्रि्रति कमैले मात्र चासो र सरोकार राखेको अनुभूति नेपाली जनताको छ । सुरक्षा मामिलामा दख्खल राख्ने कतिपय विश्लेषकहरु सरकारले अहिलेसम्म सुरक्षा नीतिबारे र्सार्वजनिक बहस नचलाउनुलाई शंकाको दृष्टिले हर्ेर्ने गरेका छन् ।
मुलुकको सुरक्षा नीति समयानुकूल बनाउन सकिएन भने त्यसले गम्भीर परिस्थिति सिर्जना गर्नसक्ने चिन्ता सुरक्षाविद्हरुले गरिरहेका छन् । तर मुलुकको सुरक्षा जस्तो सम्वेदनशील विषयलाई पनि राजनीतिक रंग दिइने गरिएको छ । अहिलेको आवश्यकता भनेको क्षणिक राजनीतिक लाभका लागि नीति निर्माण गर्ने नभएर मुलुकको सुदूर भविष्यलाई दृष्टिगत गरी सोही मुताविकको योजना बनाउनु रहेको छ । तर अहिलेसम्म सुरक्षा नीति बन्ने त के कुरा त्यसबारे सामान्य बहस चलाउने काम समेत भएको छैन । सुरक्षा नीति सरकारको मात्र जिम्मेवारी, चासो र सरोकारको क्षेत्र होइन । संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने सवै दलहरुको सामूहिक प्रयासबाट बनाइएको सुरक्षा नीतिले मात्र मुलुकलाई एकतावद्ध बनाउन सक्छ । तर त्यस दिशातिर पनि कुनै प्रयास भएको छैन । मुलुकमा सुरक्षा सम्बन्धी जेजस्ता नीतिहरु कार्यान्वयमा आइरहेका छन् ती राष्ट्रिय आवश्यकता अनुसार बनेका छैनन् । पुरानै परम्परा र र्ढरामा चलेका नीतिहरु अहिलेको सर्न्दर्भमा लंगडो सावित भैसकेको छ ।
|