युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Tuesday, 09.17.2019, 12:30pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
विशेष रिपोर्ट
 
सीमा अपराध नियन्त्रणमा चुनौती
Tuesday, 08.20.2019, 01:24pm (GMT+5.5)

– काशीराम शर्मा
बाँकेको ६५ किलोमिटर क्षेत्र भारतीय सीमासँग जोडिएको छ । यो क्षेत्रमा नेपाल–भारत जोड्ने साना ठूला बाटाहरु छन् । जसमध्ये कुनै मुख्य नाका छन् भने कुनै छोटी नाका छन् । बाँके जिल्लामा सशस्त्र प्रहरी बलका सीमा सुरक्षा कार्यालय छन् । भएका सुरक्षा कार्यालय पर्याप्त छैनन् । जसका कारण सीमामा सुरक्षा चुनौती छ । 
सीमामा सशस्त्र प्रहरीको उपस्थिति पनि न्यून छ । यसले सीमा क्षेत्रमा प्रभावकारी गस्ती र सीमा अपराध नियन्त्रणमा समस्या आइरहेको सशस्त्र प्रहरी बताउँछ । सरकारले सीमा सुरक्षाका लागि नाकामा सशस्त्र प्रहरीलाई परिचालन गरेको छ । सीमा सुरक्षासँग धेरै कुरा जोडिन्छन् । सीमामा हुने सबै प्रकारका अपराधसँगै हरेक गतिविधिको निगरानी सशस्त्र प्रहरीले गर्छ । 
भारतले पाँच किलोमिटरको दूरीमा भारतीय सीमा सुरक्षा बलले पोष्ट खडा गर्दा नेपालतिर त्यस्तो मापदण्ड छैन । तराईसँग सीमा जोडिएका सीमा क्षेत्रको प्रत्येक पाँच किलोमिटरमा भारतीय सीमा सुरक्षा बलका पोष्ट छन् । तर त्यही क्षेत्रमा नेपालतर्फ ३० किलोमिटरमा मुस्किलले एउटा पोष्ट भेटिन्छ । सुरक्षाकर्मीको पनि त्यस्तै अभाव छ । 
“गस्ती होइन, पोष्ट कुर्दैमा ठिक्क छ”, एक सशस्त्र प्रहरीले भन्नुभयो । नेपालमा एउटा विओपी (सशस्त्र प्रहरी पोष्ट)ले कम्तीमा १३ किलोमिटरको दूरी हेर्नुपरेको सीमा सुरक्षा बल ३० नम्बर गणका गणपति सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक दीपक अधिकारीले बताउनुभयो । बाँकेमा कटकुइँया, नरैनापुर, गङ्गापुर, कालाबञ्जार र बढैयामा सशस्त्र प्रहरी पाँच वटा विओपी छन् । पाँच वटा विओपीमध्ये दुई वटा केही महीनाअघि मात्रै स्थापना भएका छन् । बाँकी तीन वटा हालसम्म पनि स्थापना हुन सकेका छैनन् । 
नेपालतर्फ सशस्त्र प्रहरी बलको पातलो गस्तीले प्रभावकारीरुपमा अवैध सामानको चोरी पैठारी रोक्न तथा सीमा अपराध नियन्त्रण गर्न समस्या भइरहेको छ । स्थापना गरिएका विओपीमा पनि पर्याप्त जनशक्ति नहँुदा समस्या छ । 
उपलब्ध जनशक्तिले सीमा क्षेत्रको गस्ती, सीमा सुरक्षाका साथै सीमावर्ती अपराध नियन्त्रणमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आइरहेको उहाँको दाबी छ । उहाँले भन्नुभयो, “सीमा सुरक्षासँगै जिल्लाको शान्तिसुरक्षा कायम राख्ने कार्यमा समेत सशस्त्र प्रहरी दिनरात खटिएको छ ।” उहाँले नाकामा नेपाल र भारतको संयुक्त गस्ती निरन्तर भइरहेको बताउनुभयो । 
सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक अधिकारीले भन्नुभयो, “एउटा सशस्त्र प्रहरीको पोष्टमा ३० जना हाराहारीमा जनशक्ति रहन्छ । तीमध्ये केही बिदामा गएका हुन्छन् । केहीले भित्रै काम गर्नुपर्छ । १५÷१६ जनाले बाहिरी रेखदेख गर्नुपर्छ । एउटा पोष्टदेखि अर्को पोष्टसम्म गस्ती गर्न निकै चुनौती छ ।” भारततर्फको सीमामा एसएसबीले झण्डै तीन हजार जनशक्ति तैनाथ गरेको छ । तीनदेखि पाँच किलोमिटर दूरीमा एसएसबीको एउटा पोष्ट छ । प्रतिकिलोमिटर औसतमा २५ जना सुरक्षाकर्मी तैनाथ छन् भने नेपालतर्फ प्रतिकिलोमिटर औसतमा चार जनासम्म खटाइएको छ । सीमितमात्रामा पोष्ट रहेको र औसत ३० किलोमिटरको दूरीमा एउटा पोष्ट र प्रतिकिलोमिटर चार जना जनशक्ति परिचालित भएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ । 
सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक अधिकारीले नेपालमा कम्तीमा पाँच किलोमिटरको दूरीमा पोष्ट राख्ने योजना भइरहेको बताउँदै पाँच किलोमिटरको दूरीमा पोष्ट राख्ने योजना बनाएको जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “कहाँकहाँ राख्न सकिन्छ, हामी योजना बनाउँदैछौँ । पाँच किलोमिटरको दूरीमा विओपी राख्न सकेमा नाकाको निगरानी चुस्त हुन्छ ।” 
सशस्त्र प्रहरीको पोष्ट बढाउँदा जनशक्ति र स्रोत साधन थप गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ । तर थोरै दूरीमा विओपी राख्दा थोरै जनशक्तिले पनि काम गर्नसक्ने उहाँको तर्क छ । सीमा नजिक स्थापना गर्नुपर्ने सीमा सुरक्षा कार्यालय र बोर्डर पोष्ट पनि केही ठाउँमा सीमाभन्दा निक्कै टाढा भएकाले सशस्त्र प्रहरी परिचालनमा समस्या भइरहेको उहाँको भनाइ छ । 
कतिपय ठाउँमा जग्गा र उपयुक्त ठाउँको अभावमा टाढा हँुदा गस्तीमा कठिनाइ भइरहेको सशस्त्र प्रहरीको भनाइ छ । जनशक्ति अभावमा सशस्त्र प्रहरी मुख्य नाकामा रहेका भन्सारमा मात्र सीमित छन् । सीमावर्ती क्षेत्रका भन्सार कार्यालयमा अवैध चोरी पैठारी नियन्त्रण गरी राजस्व सङ्कलन बढाउन सशस्त्र प्रहरी खटिएको छ । 
संयुक्त गस्तीले आपराधिक गतिविधि र चोरी तस्करी रोकिएको उहाँले बताउनुभयो । “हामी नियमितरुपमा सीमामा गस्ती गर्छौं । हाम्रो उपस्थितिले सीमा सुरक्षासँगै चोरी तस्करीका घटना रोकिएका छन्”, सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक अधिकारीले भन्नुभयो, “नियमितरुपमा स्तम्भको निरीक्षण गर्दै आएका छौँ ।” तर सघन सुरक्षाका लागि अझै पनि विओपी आवश्यक छ ।
लामो खुला नाका भएकाले जिल्लाका विभिन्न चोरी नाकामा निगरानी राख्न अझै केही कठिनाइ भइरहेको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ । बाँकेको खुला सीमाबाट दुवैतर्फ चोरी, तस्करी हुने गरेको छ । त्यस्तै पूर्व–पश्चिम राजमार्गमा सशस्त्र प्रहरीका तीन वटा युनिट छन् । कुसुम, शम्शेरगञ्ज र खैरीखोला युनिटले राजमार्गको सुरक्षा दिएको छ । 
खासगरी चाडपर्वका बेलामा राजमार्गमा पर्ने जङ्गल क्षेत्रमा लुटपाट हुने गर्दछ । त्यसका लागि सशस्त्र प्रहरीले खैरीखोलामा विशेष व्यवस्था गरेको छ । सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक अधिकारीले चाडपर्वका बेलामा मात्र नभई अन्य समयमा पनि राजमार्गलाई सुरक्षित बनाउन सशस्त्र प्रहरी जुनसुकै ठाउँमा १० देखि १५ मिनेटमा पुग्न सकिने बताउनुभयो ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
मानसिक रोग हो युवतीलाई किला घोप्ने र गुप्ताङ्ग देखाउने (07.22.2019)
सिद्धार्थको क्रिडास्थल ओझेलमा (06.18.2019)
सगरमाथाको साख जोगाउनुपर्छ (06.05.2019)
किन तिरस्कृत हुन्छन् विदेशबाट फर्किएका महिला (06.05.2019)
अझै हटेको छैन आरुबोटेबासीमा त्रास (05.28.2019)
वाग्मती मुहानमा सुङ्गुर बङ्गुर पालन ः जति सफा गरे पनि फोहर मात्रै (04.30.2019)
भारतमा पढ्ने नेपालीबाट गुम्यो रु छ करोड सेवा शुल्क (04.25.2019)
नयाँ वर्षमा किन वाग्मतीको मुहान वाग्द्वारमा स्नान गर्ने ? कारण यस्तो छ (04.16.2019)
४८ जिल्ला पूर्ण साक्षर हुँदा राजधानी किन हुन सकेन ? (04.10.2019)
द्वन्द्वका सर्जकहरु शक्तिमा पुगे पीडितहरुले कहिले पाउने न्याय (01.01.2019)
बालविवाहको पीडामा किशोरीहरू (10.10.2018)
कुशे औँशीमा गोकर्ण : धार्मिक सहिष्णुता अनि पितृ सम्मान दिवस (09.11.2018)
योभन्दा विडम्बना अरु के होला जब हिमालमा लामखुट्टेसे सताउन थाल्यो (08.28.2018)
विश्व सम्पदा सूचीमा पर्नुपर्ने गोकर्णेश्वरलाई जिर्णोद्वारकै चिन्ता (08.14.2018)
आर्यघाट लगेहुन्छ भनिएका खड्काले पाए जीवन (07.25.2018)
२०२० मा २० लाख पर्यटक भित्रिएलान् ? (06.12.2018)
काठमाडौं भ्यू टावर बन्ने कहिले ? ठेकेदार प्रहरी हिरासतमा, खलामञ्च बसपार्क बन्यो, (05.08.2018)
अझै पनि जंगली जनावरभन्दा देवताकै डर मान्छन्.... (04.24.2018)
सामाजिक अभियन्ता- काशीनाथ जोशी (04.03.2018)
गायक बिष्ट सिकिस्त : उपचारका लागि खर्चको अभाव (09.12.2017)



 
::| Latest News

 
[Page Top]