युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Thursday, 12.12.2019, 09:49pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
दृष्‍टिकोण
 
राजनीतिमा खेल छिरेको भए
Tuesday, 02.17.2015, 03:07pm (GMT+5.5)

- यादब देवकोटा
राजनीतिले नछुने कुनै क्षेत्र छैन । हरेक क्षेत्रलाई हाँक्ने नीति भएकैले यो श्रेष्ठ नीति हो । नीतिहरूको राजा नै राजनीति हो । तर यही राजनीति गलत किसिमले चल्यो भने बन्नुको साटो भत्किने मात्र हुन्छ । यस्तै भत्किदो क्रममा छ नेपालको हरेक क्षेत्र । राजनीतिको गलत अभ्यासले हरेक क्षेत्र प्रताडित छ । यसको पछिल्लो शिकार बनेको छ खेल क्षेत्र । चरम राजनीतिक हस्तक्षेपको शिकार भएको खेलकूदमा व्यापक निराशा छ । नेपालको अन्य खेलको तुलनामा विश्वको ध्यान खिच्न सफल भैसेको क्रिकेटको अवस्था निकै नाजुक छ । क्रिकेटको वर्तमान हविगतले त्यसै भन्छ । 

यो सब खेल क्षेत्रमा घुसेको गलत राजनीतिले गर्दा हो । राजनीतिमा खेल छिरेको भए अवस्था अर्कै हुन्थ्यो तर खेलमा राजनीति छिर्नाले कहिल्यै राम्रो सन्देश गएन । खेलकूदका निकायभित्र केवल आफ्नो पक्षकालाई कसरी नियुक्ति गर्ने र अर्को पक्षकालाई हटाउने खेल मात्रै चलिरहेको छ । यसको ज्वलन्त उदाहरण खेलकूद मन्त्रालय र राष्ट्रिय खेलकूद परिषद् हो । त्यसै भएर खेलका लागि विनियोजित बजेट समेत खर्च गर्नसक्ने हैसियतमा यी दुई निकाय छैनन् । अनि खेलका पूर्वाधारको अभावमा खेलाडीहरू निराश बनिरहेका छन् । सरकारले वार्षिक रुपमा विनियोजन गरेको बजेट समेत खर्च गर्न नसक्ने खेलका यी दुई टाउके निकाय यति चरम लापरवाह देखिएका छन् कि नेपाली खेलको विकासमा उनीहरूको चासो नै देखिएको छैन । सन्दर्भ नेपाली क्रिकेटको हो । विश्व टी–२० मा सहभागिता जनाएर यसको मान्यता पाएको नेपालले सोही मान्यता अनुसारको प्रतियोगिता गराउने एउटा मैदानसम्म बनाउन सकेको छैन । मुलपानी क्रिकेट एकेडेमी बनाउने कुरा छेपाराको उखान बन्दैआएको छ । एउटाले अर्कोलाई दोष दिएर पन्छने प्रवृत्तिले नेपाली क्रिकेटले पाएको सफलता थेग्न सक्ने अवस्था छैन । 

अझ कस्तो सम्म देखियो भने खेलाडीहरूले हारेर आएमा आफ्नो जीत हुने क्रिकेट संघका पदाधिकारीहरूको सोच रहेछ । यस्तो स्थितिले क्रिकेटको विकास कसरी होला ? हालै मात्र नामिबियामा सम्पन्न विश्व लिग डिभिजन २ मा चौथो स्थान हातपार्दै अन्तरमहादेशीय कप र विश्व लिग खेल्ने मान्यता पाएको नेपालका लागि मैदान सबभन्दा ठूलो चुनौति बनिरहेको छ । तर, मैदान बनाउने कसले ? यसै विषयमा व्यवस्थापिका संसदको विकास समितिले केही दिन क्रिकेटका सम्बन्धमा चलाएको छलफलमा आरोप–प्रत्यारोप र गुनासाहरूको पहाड तर्सिए ।

खेलकूद मन्त्री, सचिव, अर्थ मन्त्रालयका प्रतिनिधि, राष्ट्रिय खेलकूद परिषदका सदस्यसचिव र नेपाली क्रिकेट टोलीका कप्तानलाई बोलाएर गरिएको छलफलमा क्रिकेटको विकासका लागि खेलाडी बाहेक अरुमा गम्भीरता नै देखिएन । मन्त्रीले सदस्यसचिवलाई, अर्थले खेलकूद मन्त्रालयलाई दोष देखाउने जुन प्रवृत्ति देखियो यसले खेलको विकास हैन, खेलको नाममा राजनीतिक स्वार्थ पूरा गर्ने मेसो मात्र चलिरहेको प्रष्ट हुन्छ ।

नेपाल क्रिकेट संघ नै नेपाली क्रिकेट पतनको अवस्थामा पुगोस् भन्ने चाहन्छ भन्ने त खेलकुद मन्त्रालयका उपसचिवले नै समितिको छलफलमा सुनाए । नेपाली क्रिकेटको अहिलेको टोलीको लगनशीलता, प्रतिभा र मेहेनतका कारण यहाँसम्म आइपुगेको हो र यो टोलीका कप्तन तथा खेलाडीहरू बहसमा समेत राम्रैसंग उत्रनसक्ने र जोकोहीलाई चुनौति दिनसक्ने भएकाले यो टोलीको असफलमा उनीहरूको जीत हुने आशा राखेको रहेछ । “नामिबियामा पारस र उनको कम्पनीले हारेर आएको भए हाम्रो जित हुने थियो” भन्ने जिम्मेवार अधिकारीलाई के भन्ने ? उनीहरू क्रिकेट संघका किन गएको र अब सो पदमा बस्ने नैतिक आधार कत्तिको बाँकी रहन्छ ?

नेपाली क्रिकेट टोलीका कप्तान पासर खड्का गाडी चलाउन नजान्नेलाई स्टेरिङमा राख्न हुँदैन भन्दै कामगर्न नसक्ने क्यान पदाधिकारीले राजीनामा दिनुपर्ने र काम गर्नसक्नेलाई ल्याउनुपर्ने माग गर्दैआएका छन् । टी २० विश्वकप खेलेर फर्केपछि त नेपाली क्रिकेट टोलीले क्यान बिरुद्ध विद्रोह नै गर्यो । तर यसले पनि खासै उपलब्धि भने भएन । यसबीचमा सरकारले केही चासो देखाए पनि पर्याप्त छैन । प्रशिक्षक पुदुबुलाई सरकारले नै तलब दिने गरी बोलायो । आईसीसीमा राम्रो प्रभाव भएका पुदुबुलाई नेपालबाट लखेट्न क्यानका अधिकारीहरू ज्यान फालेर लागेका थिए ।

के यसरी क्रिकेटको विकास हुन्छ ? क्यानले त्रिविको मैदान भाडा समेत दिएको छैन । कुनबेला ताला मारिन्छ पत्तो छैन । यदि क्यानकै कारण नेपाली क्रिकेट धराशायी भयो भने यसको जिम्मेवारी कसले लिने । अबको केही महिनापछि नेपालले आधा दर्जनभन्दा बढी विश्वस्तरीय प्रतियोगिता नेपालमै खेल्नुपर्नेछ । तर, यसका लागि मैदान छैन । हामी एउटा मैदान पनि बनाउन नसक्ने स्थितिमा छौं त ? पक्कै पनि त्यस्तो होइन । बनाउन नसकेको हैन नचाहेको हो । खेल क्षेत्रलाई राजनीतिक कार्यकर्ता उत्पादन गर्ने कारखाना बनाउन खोज्ने गलत सोच भएका व्यक्तिहरूका कारण यस्तो भएको हो । नेपालमा विदेशीले पनि र स्वदेशीले पनि क्रिकेट मैदान बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका भए पनि सम्बन्धित निकायले त्यसमा चासै दिएको छैन । 

खेलाडीहरूले जित्दा फोन गरेर बधाई दिने, विमानस्थलमा स्वागत गर्ने र सरकारका तर्फबाट केही लख रुपैयाँ पुरस्कार दिने बाहेक केही काम भएको छैन । क्रिकेटकै कुरा गर्दा कप्तान पारस खड्का तथा उनका खेलाडीहरूले आफूहरूलाई नगद पुरस्कार दिएर क्रिकेटको विकास नहुने र सरकार क्रिकेटको विकास गर्न चाहन्छ भने मैदान चाहियो भन्दै आएका छन् ।

विश्व अहिले खेल पर्यटनको विकासमा छ । नेपाल क्रिकेटका लागि उपयुक्त र मध्यस्तकर्ताको लो हो । यहाँ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका मैदान हुने हो भने यहाँ ठूलठूला प्रतियोगिता गर्न सकिन्छ । यसले नेपालको पर्यटन विकास त हुन्छ नै खेलाडी क्रिकेटको पनि विकास हुनेछ । क्रिकेट मैदानमा गरिएको लगानी खेर जाँदैन, त्यसको प्रतिफल आउँछ । तर विकास भनेको सडक र पुल बनाउनु र त्यसमा केही व्यक्तिले कमिशन खानु मात्र हो भन्न मान्यता राखेका व्यक्तिहरूका कारण मुलुकले पाउँदै गएको उचाई कायम राख्न समेत हम्मेहम्मे पर्ने देखिएको छ ।

क्रिकेटसंगै खेलको विकास गर्ने हो भने लगानीको अभाव हुँदैन, अभाव त केवल नीति, योजना र कार्यान्वयनको हो । निजी क्षेत्र यसमा चासो देखाइरहेको छ । भारतीय कम्पनीले चासो देखाइरहेको छ । आईसीसी र एसीसीले हाइपरफर्मेन्समा नेपाललाई राखेको छ । यो सबै नेपाली क्रिकेटको विकासका आधार हुन् तर सरकारी निकायभित्र घुसेको राजनीतिक विकासले खेल क्षेत्र लथालिंग छ । यो दुर्भाग्य हो ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
अर्थतन्त्र तत्काल सुध्रिने छाँट छैन (02.10.2015)
बलिदानीको कदर नहुने देश (02.02.2015)
ढुंगा निचोरेर तेल निस्किएन (01.26.2015)
छेपारे बुद्धिले कहाँ बन्छ संविधान ? (01.17.2015)
आर्थिक पक्ष छुटाएर पुनःसंरचना असम्भव (12.29.2014)
बढ्दो भ्रष्टाचार : जिम्मेवार को ? (12.24.2014)
गीत–संगीतबाट क्रान्ति खोज्थे स्वरसम्राट (12.10.2014)
स्वार्थले पुर्दैछ शान्ति र संविधानलाई (12.02.2014)
अख्तियारले क्षेत्राधिकार नाघेकै हो ? (11.25.2014)
रोग बढाउँदैछ उपत्यकाले (11.18.2014)
सार्कको ३० वर्ष र क्षेत्रीय राजनीति (11.11.2014)
मेलम्ची जालझेलमा पर्दै (11.04.2014)
अब कसरी संविधान ? (10.21.2014)
कति असुरक्षित छ सडक यातायात ? (10.15.2014)
संविधान निर्माणमा संचारको भूमिका (09.30.2014)
देश टुक्र्याउनेलाई जन्माउने को ? (09.23.2014)
केही विजुलीको लोभमा भोकमरी नफैलियोस् (09.09.2014)
संविधानको मर्म व्यक्ति पोस्ने मेसो हैन (09.02.2014)
गाई हिन्दुको मात्र हैन राष्ट्रिय जनावर हो (08.28.2014)
विदेशीले स्वतन्त्र भनिदिंदा हामी मख्ख (08.20.2014)



 
::| Latest News

 
[Page Top]