युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Sunday, 12.15.2019, 04:45am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
दृष्‍टिकोण
 
बलात्कारीलाई जेल, बलात्कृतलाई संरक्षण
Tuesday, 03.17.2015, 12:36pm (GMT+5.5)

- यादब देवकोटा
केही समय अघि प्रकाशित एक अध्ययन प्रतिवेदनले जलवायु परिवर्तनका कारण समाजमा हत्या, हिंसा, बलात्कार जस्ता घटनामा बढोत्तरी आएको उल्लेख गरेको थियो । वातावरणमा आउने परिवर्तनले मानिसको मनोदशामा परिवर्तन आउने र उसलाई हिंस्रक बन्न प्रेरित गर्ने पनि उक्त अध्ययनले देखाएको छ । नेपाल मात्र हैन संसारभर नै अपराध बढ्दो छ र त्यसमा प्रदूषित वातावरणको हात छैन भनेर भन्न सकिन्न तर, सामाजिक–आर्थिक पक्षमा आउने असन्तुलत र विकार पनि आपराधिक घटनाका कारक हुन् । 

नेपालमा ५ वर्षीया बालिकादेखि ७० वर्षका वृद्धा समेत बलात्कारको शिकार भएका अनेक घटना छन् । बलात्कारका घटना बढ्नुमा अनेक कारण हुन्छन् । शान्ति सुरक्षाको भरपर्दो व्यवस्था नहुनु, फितलो कानुन, अपराधीलाई संरक्षण गर्ने राजनीतिक चरित्र अनि विकसित हुँदै गएको आपराधिक मानसिकता मुख्य हुन् । अझ बलात्कार मनोबिकारको सबभन्दा कुरुप पक्ष हो । बलात्कारका घटनाका अनगिन्ती पक्षलाई सामाजिक मनोविज्ञानले पनि हेर्नुपर्छ । जव मानिसमा नैराश्यता उत्पन्न हुन्छ तब उसमा आपराधिक मनोवृत्तिको विकास हुन्छ । गरीबी, अभाव लागू पदार्थको दुव्र्यशन जस्ता कारणले पनि आपराधिक बनाउँछ । अहिलेसम्म बलात्कार लगायत हत्याका घटनामा संलग्नहरू कुनै न कुनै रुपमा दुव्यर्शमै रहेको पाइएको छ । बाराको कलैयाकी ७ वर्षीया बालिका बलात्कार गर्नेले पनि रक्सी र गाँजा सेवन गरेको पाइएको छ । 

बाराकी पूजा साहको बलात्कारपछि उपचारका क्रममा भएको निधनले सिंगो मुलुकलाई त्रस्त बनाएको छ । सडकमा एक हप्तासम्म प्रदर्शन भयो । पुरुषहरू किन यतिसम्म पासविक हुन्छन् भन्ने प्रश्न महिलाहरूले सडक, घर र चुलोचौकासम्म उठाइरहेका छन् । बलात्कारका घटना हुन नदिन प्रभावकारी कानुनी व्यवस्था गरी त्यसको कडाइका साथ पालना गर्नु आवश्यक छ । तर, फितलो कानुनले अपराधी उम्किने अनेक बाटो देखाएको छ । त्यसैले त सडकमा उत्रेको आक्रोशले बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड दिनुपर्छ भन्ने माग गरेका छन् । फितलो कानुनी व्यवस्थाले गर्दा बलात्कारीको मनोबल बढेको अधिकारकर्मीहरूको भनाइ छ । त्यसैले बलात्कारीलाई कडाभन्दा कडा कानुन कारवाही हुनुपर्छ । त्यस्ता अपराधलाई लुकाउने, बलात्कारलाई बलात्कार हैन भनी बचाउन खोज्ने जोसुकैलाई मतियारका रुपमा दण्डित गरिनुपर्छ । कडा कारबाहीले नै बलात्कार जस्ता घटनालाई निरुत्साहित गर्न सकिन्छ । 

यतिबेला ध्यान दिनुपर्ने पक्ष भनेको बलात्कार किन हुन्छ भन्ने नै हो ? कलैया घटनाका अभियुक्तको वयानअनुसार उनी त्यसबेला रक्सी र गाँजाको नशामा थिए । प्रहरीले पनि यही कुरा बताएको छ । तर, के रक्सीको नशामा मात्रै यस्ता अपराध हुन्छन् ? कि अरु पनि कारण छ यसको ? अपराधशास्त्रीय कोणबाट बलात्कारका कारणहरूको खोजी हुनुपर्दछ । अनि चाहिनेभन्दा नचाहिने वस्तुको सहजता पनि अपराध वृद्धिको कारण हो । मुलुकमा औषधि सर्वसुलभ छैन तर रक्सी सुलभ छ । दुर्गमदेखि सुगमसम्म स्तर अनुसारको रक्सी चिया पसलदेखि पान पसलसम्म पाइन्छ । सरकारले रक्सी सेवन गरी सवारी साधन चलाउन निषेध गरेजस्तै जथाभावी रक्सी विक्री वितरणमा कडाई गर्नु आवश्यक छ । जहाँ जतिबेला मन लाग्यो उतिबेला उपलब्ध हुने रक्सीकै कारण अपराधमा बढोत्तरी आइरहेकोमा कुनै विवाद छैन । त्यसैले यस दिशातिर सरकार गम्भीर भएर लाग्नु आवश्यक छ । अर्कोतिर रोजगारी सिर्जना पनि अपराध कम गर्ने प्रमुख हतियार हो । मानिस काममा व्यस्त हुने हो भने उसमा आपराधिक सोच आउनै पाउँदैन । 

कुनै पनि मुद्दालाई राजनीतिक रंग दिएर त्यसको लाभ लिने प्रवृत्ति नेपालको राजनीतिमा चलिरहेको छ । राजनीतिक दलको संरक्षणले पनि अपराध बढेको छ । प्रहरीको अनुसन्धानले नै यस्तो देखाउँछ । अपराध गरेर नेताको आश्रय पाउने अवस्थाको अन्त्य हुने हो भने समाजबाट अपराधको मात्रा ह्वात्तै घट्रनेछ । त्यस्तै सामाजिक र नैतिक शिक्षा पनि अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो । मानिसलाई नैतिकवान बनाउने खालका शिक्षा पद्धतिको अभावले पनि अहिले आपराधिक गतिविधि बढाइरहेको छ । 

यहाँ भुल्नै नहुने अर्को पक्ष बलात्कृत महिलाको भावी जीवन रक्षाको हो । बलात्कृत महिलाको जीवन सहज बनाउने दायित्व राज्य र समाजको हो । कानुनले पीडितहरूको संरक्षण गर्ने नीति लिनु आवश्यक छ । समाजमा अझै पनि बलात्कृत महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण अलग छ । बलात्कृत हुनु महिलाको दोष हैन तर दोष उनैलाई दिने गरिन्छ । यो अचेत मनको उपज हो । यसलाई हटाउने जिम्मेवारी समाजका अग्रजहरूको हो । उनीहरूले समाजलाई शिक्षित र सुसंस्कृत बनाउनेतिर ध्यान दिनुपर्छ । कुनै घटना घट्यो दुई–चार दिन सडकमा उफ्रेर मात्र जिम्मेवारी पूरा हुँदैन । बलात्कारी जेल जाँदैमा बलात्कृतले न्याय पाउँदिनन् । यो पक्षलाई पनि ध्यान दिनु आवश्यक छ ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
भन्ने संसदीय व्यवस्था– वेवास्ता संसदकै (03.10.2015)
राजनीति, प्रशासन र नेता केका लागि ? (03.04.2015)
हिमालयन गेम प्लान हिमालपारी पनि पुग्यो ! (02.24.2015)
राजनीतिमा खेल छिरेको भए (02.17.2015)
अर्थतन्त्र तत्काल सुध्रिने छाँट छैन (02.10.2015)
बलिदानीको कदर नहुने देश (02.02.2015)
ढुंगा निचोरेर तेल निस्किएन (01.26.2015)
छेपारे बुद्धिले कहाँ बन्छ संविधान ? (01.17.2015)
आर्थिक पक्ष छुटाएर पुनःसंरचना असम्भव (12.29.2014)
बढ्दो भ्रष्टाचार : जिम्मेवार को ? (12.24.2014)
गीत–संगीतबाट क्रान्ति खोज्थे स्वरसम्राट (12.10.2014)
स्वार्थले पुर्दैछ शान्ति र संविधानलाई (12.02.2014)
अख्तियारले क्षेत्राधिकार नाघेकै हो ? (11.25.2014)
रोग बढाउँदैछ उपत्यकाले (11.18.2014)
सार्कको ३० वर्ष र क्षेत्रीय राजनीति (11.11.2014)
मेलम्ची जालझेलमा पर्दै (11.04.2014)
अब कसरी संविधान ? (10.21.2014)
कति असुरक्षित छ सडक यातायात ? (10.15.2014)
संविधान निर्माणमा संचारको भूमिका (09.30.2014)
देश टुक्र्याउनेलाई जन्माउने को ? (09.23.2014)



 
::| Latest News

 
[Page Top]