युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Monday, 10.23.2017, 04:11am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
दृष्‍टिकोण
 
दार्जिलिङ आन्दोलन र नेपालीको भावना
Wednesday, 06.28.2017, 11:59am (GMT+5.5)

– यादब देवकोटा –
नेपालीभाषीहरूको बाहुल्य रहेको भारतको पश्चिमबंगाल राज्यको सुन्दर पहाडी क्षेत्र दार्जिलिङमा यतिबेला गोर्खाल्याण्डको माग गर्दैै आन्दोलन चलिरहेको छ । यो आन्दोलनमा नेपाली जनताको भावनात्मकसमर्थन रहेको छ । तर, दार्जिलिङबासीहरू भने नेपालको भावनात्मक समर्थनको उपहास गरिरहेका छन् । उनीहरू नेपालीले नेपालकै समस्या समाधान गरुन् भन्दै हेलाँको भावना प्रस्तुत गर्न थालेपछि यो विषय ठूलो आलोचनामा परेको छ । केही नेताले त गरीब नेपाल, पिछडिएको नेपाल, नेपालीहरू भारतभा भाँडा माझ्न आउँछन् जस्ता तुच्छ शब्द समेत प्रयोग गरे ।
गोर्खाल्याण्ड राज्य बन्यो भने त्यो नेपालमा गाभिन्छ भन्ने तर्कहरू प्रस्तुत हुन थालेपछि दार्जिलिङका केही नेताले त्यस्तो टिप्पणी गरेका हुन् । उनीहरूले नेपाल जस्तो गरीब देशमा हामी  मिसिने कल्पनासम्म गर्न सक्दैनौं र हामी गोर्खाहरू भारतीय हुनुमै गर्व छ भने ।। यसको प्रतिउत्तरमा नेपालभित्र र बाहिरबाट थुप्रै सामग्री सम्प्रेषित भए । “आफलाई गोर्खा भन्नेले गोर्खा कहाँ छ भन्ने पहिला हेक्काा राख्नु” भन्दै कडा आलोचना समेत भयो । यो एउटा अर्कै सन्दर्भ हो ।
यहाँ जोड्न खोजिएको विषय दार्जिलिङको आन्दोलन र नेपालको तराई क्षेत्रमा पहिचान र अधिकारका लागि भन्दै मधेशवादी दलहरूले गरेको आन्दोलन अनि त्यो आन्दोलनमा भारतको चासो र दार्जिलिङको इतिहास हो । 
मधेशी समुदायको पहिचान र अधिकार सुनिश्चित नगरेको र भेदभाव गरेको भन्दै आन्दोलनमा साथ दिने भारतको भूमि दार्जिलिङमा अहिले त्यस्तै आन्दोलन चलिरहेको छ । पश्चिम बंगाल सरकारले व्यापक दमन गरेको छ । र यसमा नेपालका राजनीतिक दलको संलग्नता रहेको आरोप पश्चिम बंगालकी मुख्यमन्त्री ममता बेनर्जीको छ । 
ग्रेटर नेपालको नक्सा हेर्ने हो भने दार्जिलिङ कुनै समय नेपाली भूमि थियो । तत्कालीन इष्ट इण्डिया कम्पनीसंगको युद्ध हारेपछि सन् १८१६, मार्च ४ मा नेपाल र बेलायतबीच भएको सुगौली सन्धिपछि नेपालले पूर्वको टिष्टापारी र पश्चिममा सतलजपारीको भूमि गुमाएको थियो । अहिले ती भूूमि भारत र केही बंगलादेशमा परेको छ । 
नेपालको तराई र केही पहाडी क्षेत्रमा भाषिक र जातिय पहिचानको आन्दोलन नेपालमा चलिरहेका बेला भारतको पश्चिम बंगालको पहाडी क्षेत्र दार्जिलिङ उद्वेलित छ अलग प्रदेश माग्दै । तराईको आन्दोलनमा भारतको साथ र सहयोगका अनेक प्रमाण छन् । नेपालसँग सिमाना जोडिएको र नेपालीभाषीको बाहुल्य अनि वीर नेपालीको चिनारी दिने गोर्खा शब्दसंग जोडेर भैरहेको आन्दोलन हिंसात्मक बन्दैछ, पश्चिम बंगाल सरकारले व्यापक दमन गरेको छ । दार्जिलिङका सडकहरूमा प्यारा मिलिटरी र प्रहरी परिचालन गरिएको छ । टेलिभिजन र इन्टरनेट बन्द गरिएको छ । आन्दोलनका क्रममा तीनजनाको मृत्यु भैसकेको छ ।
सन् १९८८ मा आन्दोलनकारी गोर्खा नेसनल लिबरेसन फ्रन्ट, पश्चिम बंगाल सरकार र केन्द्र सरकारबीच भएको त्रिपक्षीय सहमतिपछि स्वायत्त पर्वतीय परिषद् अवधारणा कार्यान्वयन भए पनि यता आएर गोर्खाल्यान्ड राज्यको लागि संघर्ष चर्किएको छ । यसको कारण भने पश्चिम बंगाल सरकारले नेपालीभाषी क्षेत्रका स्कुलहरूमा समेत बंगाली अनिवार्य गर्ने निर्णय गर्नु हो । यो आन्दोलन अब अलग प्रदेशको मागमा पुगेको छ ।
हुन पनि नेपालको तराई क्षेत्रमा हुने आन्दोलनमा भारतीय घूसपैठिया आउने गरेको प्रमाण एक होइन अनेक छ । भारतले नाकाबन्दी लगाएका बेला वीरगञ्जमा धर्ना बस्न आएका भारतीय मारिएका थिए । भारतले त्यही आधारमा नेपालको संलग्नताको आरोप लगाएको हो । तर दार्जिलिङको सीमा क्षेत्रमा नेपालबाट गएका छैनन् । यति गम्भीर आरोप लगाइरहँदा नेपाल सरकारले भारतबाट आधिकारिक तथा प्रमाणजन्य विवरण माग्नु उचित हुनेछ ।
भारतले किन दार्जिलिङको आन्दोलनमा नेपाललाई मुछ्ने गरेको हो यो निकै पेचिलो विषय हो । किनभने यो कुनै समयमा नेपालको भूमि थियो र अहिले पनि त्यहाँ झण्डा, मुद्रा र सुरक्षा संयन्त्र बाहेक, भाषा, संस्कृति, धर्म, संस्कार सबै नेपाली छ । त्यसैले आन्दोेलन कमजोर पार्न नेपालको घूसपैठको आरोप लगाउँदै दमन गरिन्छ ।
नेपालमा भाषिक र पहिचानको अधिकार दिनुपर्छ भनेर दवाव दिने भारतले आफ्नै देशमा त्यो दिन किन चाहँदैन । किन नरसंहार गरिरहेको छ ? नेपालका राजनीतिक दलहरू किन बोल्दैनन् । त्यहाँको आदोलनमा नेपालको संलग्नता रहेको आरोप मुख्यमन्त्रीले लगाएपछि बोल्नुपर्ने दायित्व कसको हो ?
भारतले भनेजस्तै संलग्नता नभए पनि दार्जिलिङप्रति नेपाल र नेपालीको विशेष सहानुभूति छ किनभने सो क्षेत्र नेपाली भाषा, संस्कृतिले भरिपूर्ण क्षेत्र हो । नेपाली गीत, संगीतमा दार्जिलिङको विशेष योगदान छ । नेपालभित्रै नेपाली भाषा र भेषभुषा कमजोर बनाउने प्रयास भैरहँदा त्यहाँ नेपाली भाषा र भेषभुषाले सडक नै रंगीन बनाउँदै प्रदर्शन गरिरहेका छन् ।
नेपाल र नेपालीको चासो नेपालीपनको हो । नेपाल त्यहाँको समस्या वार्ताको माध्यमबाट समाधान होस् भन्ने चाहन्छ । नेपालको यो सदासयता भारतले बुझ्नु जरुरी छ । के भारत तराईका आन्दोलनकारीहरूलाई उकास्ने र थचार्ने काम बन्द गर्न तयार छ ? भारतले तराईमा गरेजस्तै नेपालले पनि दार्जिलिङको आन्दोलनलाई समर्थन गरे भोलिको दिन कस्तो होला ?
नेपाललाई अहिले आफ्नै घरभित्र (तराई)को झगडा मिलाउने चटारो छ । जुन आन्दोलनमा भारतको उच्च चासो रहेको छ । भारतीय मूलका मधेशीहरूलाई अधिकार दिइएन भनेर भारतबाट भैरहेको जस्तो वक्तव्यवाजी नेपालले नेपाली भाषाहरूमाथि भारतले दमन ग¥यो भनेर गरेको छैनर गर्ने पनि छैन । नेपाल र नेपाली जनताको गहिरो सहानुभूति र समर्थन दार्जिलिङबासीको आन्दोलनमा छ । 


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
निर्वाचन सार्नुको औचित्य के ? (06.22.2017)
हिमालमा लामखुट्टे नाँच्न थाले... (06.15.2017)
राष्ट्रवाद पनि ‘अन्धो–बहिरो’ हुन्छ र ? - यादब देवकोटा (05.31.2017)
दर्शना, शाक्य र थापाको सन्देश (05.24.2017)
स्खलित नैतिकता र गुम्दो इमान (05.11.2017)
अझै कति कुर्ने पीडितले ? - यादब देवकोटा (05.02.2017)
नेता भाड्नतिर जनता जोड्नतिर (04.18.2017)
स्थानीय तह निर्वाचन, युवाहरूको चासो र सन्देश (04.11.2017)
खै त्यो बेलाको जस्तो कूटनीतिक क्षमता (03.22.2017)
खै त्यो बेलाको कूटनीतिक सामथ्र्य (03.14.2017)
शैक्षिक मुद्दा र स्ववियू निर्वाचन (02.28.2017)
माओवादी जनयुद्धका क्रान्ति कि भ्रान्ति ? (02.15.2017)
यही हो शहीदको सम्मान ? (01.31.2017)
टुट्दो राष्ट्रिय एकता र आआफ्नै व्याख्या (01.18.2017)
यसकारण मनाउने पृथ्वी जयन्ती (01.12.2017)
साँच्चैको नेता बनौं न (01.04.2017)
पूर्व राजाको एउटा विज्ञप्तिले हल्लाउँदा (12.29.2016)
यहीँ हो नयाँ नेपाल बनाउने मार्ग ? (12.20.2016)
संघर्ष अखण्डता र विखडनका बीच (12.07.2016)
किन हिस्रक बन्दैछ मानिस ? (11.29.2016)



 
::| Latest News

 
[Page Top]