युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Sunday, 06.16.2019, 04:03pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
दृष्‍टिकोण
 
पैसामा रमाउँदा पतन हुँदैछ समाज - यादब देवकोटा
Thursday, 03.28.2019, 11:08am (GMT+5.5)

रुपैयाँ–पैसा र भोगविलास नै सुख हो भन्ने मान्यताले जरो गाडेको समाजमा सुखको वास्तविक अनुभूति कसरी प्राप्त हुन्छ भन्ने व्यवहारिक ज्ञान र अनुभव साटासाट हुन सकेको छैन । अहिले भौतिक सुविधा त्यो पनि अत्यन्त सरल तरिकाले पाउने होडवाजी चलेको छ । यसैको एउटा उपजका रुपमा लिन सकिन्छ वैदेशिक रोजगारीलाई । हुन त वैदेशिक रोजगारी अहिलेको बाध्यता पनि हो । किनभने मुलुकमा रोजगारी सिर्जना नारामा मात्र भैरहेको छ । दैनिक १ हजार युवा विदेशमा श्रम गर्न कुदिरहेका छन् । यसले मुलुकको आर्थिक स्थितिलाई धानिरहेको छ । संगसंगै समाजलाई उल्टो दिशातिर बगाइरहेको छ ।
वैदेशिक रोजगारीको योगदान मुलुकको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा २७ प्रतिशतको हाराहारीमा छ र वैदेशिक रोजगारीकै कारण ग्रामीण क्षेत्रका जनताको जीवनस्तर उकास्दै गएको तथ्यांक हरेक वर्ष सार्वजनिक हुन्छ । तर यससंगै मुलुकमा भित्रिएको र बढ्दो समस्याका बारेमा सबै जानकार भएर पनि बेखबर जस्तै बनिरहेका छन् । वैदेशिक रोजगारी सामान्य जीवनयापनको अनिवार्य शर्त बनेका कारण यसले मुलुकभित्र उद्यमशीलता मर्दै गएको छ । यसले एकातिर मेहेनत गर्ने प्रवृत्तिमा कमी भैरहेको छ भने अर्कोतिर मनोरोगीको संख्या बढाइरहेको छ । यससंगै हत्या, बहुविवाह जस्ता समस्या पनि सामाजिक समस्याको रुपमा विकसित भैरहेको छ । 
नेपालको वैदेशिक रोजगारीले निर्यातमुखी अर्थतन्त्र धान्ने काम गर्ने बाहेक उल्लेखनीय उपलब्धि दिन सकेको छैन भन्दा आपत्ति जनाउनुपर्ने कुनै कारण छैन किनभने वार्षिक भित्रिने ८ सय अर्ब रुपैयाँ बराबरको पूँजी उत्पादनमूलक कार्यमा लागेको छैन । यसले केवल आयात धानेको छ र उपभोग्यवस्तु खरीदलाई सजिलो बनाएको छ । वस्तु निर्यात गरेर आर्थिक उत्पादकत्व बढाउनुपर्नेमा आयात बढाएर त्यो रकम जताबाट आयो उतै पठाउने काम मात्र भैरहेको छ । 
वैदेशिक रोजगारीका कारण नेपाली समाजमा मनोरोगीको संख्या बढ्न थालेको छ । श्रीमान वैदेशिक रोजगारीमा गएका महिलाहरू मानसिक रोगको शिकार भएको तथ्य सार्वजनिक भएपछि यसले आर्थिक क्षेत्रमा टेवा दिए पनि सामाजिक व्यवस्थालाई भने भताभुंग पार्दैगएको पाइएको छ । वैदेशिक रोजगारीका कारण कतिपयको घरबार चौपट भएको छ भने कतिपय मृत्युको मुखमा पुगेका छन् । कार्यथलोमै ज्यान गुमाउनेका कुरा एकातिर छन् भने रोजगारीमा गएपछि आफ्नै श्रीमतीले श्रीमानको र श्रीमानले श्रीमतीको धन र ज्यान दुबै लिएको घटनाहरू पनि अनगिन्ती छन् । श्रीमान् विदेश गएका बेला श्रीमती श्रीमानको कमाइ लिएर अर्कोसंग हिंड्ने र श्रीमती विदेशिएका पुरुषहरू अर्कै महिलासंग घरजम गर्ने गरेका घटनाहरू प्रशस्तै छन् ।
मुलुकमा स्वआर्जनको भरपर्दो कुनै क्षेत्र नै छैन । कृषिलाई निर्वाहमुखी समेत बनाउन नसकिएको अवस्थामा वैदेशिक रोजगारीको विकल्प समेत तयार हुन सकेको छैन । यसको अर्थ वैदेशिक रोजगारीमा जानु हुँदैन भन्ने होइन तर मुलुकमा रोजगारीको सिर्जनासंगै अवसरको छनोट गर्न भने युवाहरूले पाउनुपर्छ । ५० लाखभन्दा बढी नेपाली युवाहरू वैदेशिक रोजगारीमा गएका छन् । उपरोक्त घटनाहरू केही सामान्य मानिए पनि यी घटना प्रतिनिधिमूलक भने हुन् । 
वैदेशिक रोजगारीले घर परिवारलाई आर्थिक टेवा दिएसंगै पीडा पनि दिएको यथार्थ विस्तारै उजागर हुँदै जाँदा यसलाई रोक्ने कसरी भन्ने गम्भीर सवाल उत्पन्न भैसकेको छ । यसलाई रोक्ने भनेको मुलुकभित्रै रोजगारी सिर्जना गर्ने मात्र हो, वैदेशिक रोजगारीलाई मर्यादित बनाउने हो । पछिल्लोपटक सार्वजनिक भएको समाचार विवरणले श्रीमान विदेश गएका महिलाहरूमा जुन मात्रामा मानसिक समस्या देखिएको छ यो गम्भीर प्रकृतिको समस्या हो । चिकित्सकहरूका अनुसार स्वास्थ्य समस्या लिएर आउने यस्ता महिलाहरूको शरीर परीक्षण गर्दा कुनै रोग नदेखिने तर एक प्रकारको मानसिक रोगले सताइसकेको पाइएको छ । यसको एउटै कारण भनेको वैदेशिक रोजगारीमा भित्रिएको विकृति हो । रोजगारीमा गएका आफ्ना श्रीमानले भनेजस्तो काम पाए कि पाएनन्, श्रीमान कुलतमा लागेका छन् कि ? घरमा किन फोन गर्दैनन्, समयमा किन पैसा पठाएनन् जस्ता विषयको तनावले महिलामा मानसिक समस्या उत्पन्न हुने गरेको पाइएको छ । 
नेपालको वैदेशिक रोजगारी व्यवसायमा झण्डै एक खर्ब रुपैयाँ कालो धन रहेको अनुमान छ । यसलाई करको दायरामा नल्याइदा विकृति मौलाउँदै गएको छ । दलालहरूको जगजगी पनि त्यस्तै छ । यसलाई व्यवस्थित गर्न अनेक रणनीति बने पनि सो सफल हुन सकेको छैन । दलालको फन्दामा परेर विदेश पुगेकाहरूलाई एयरपोर्टबाटै फिर्ता गरिएपछि पनि उनका पत्नीहरूमा मनोरोगले सताएको पाइएको छ । घरखेत बन्धकी राखेर विदेश पठाएका श्रीमान गएको केही दिनमा रित्तो हात घर फर्किएपछि उनीहरूमा तनाव उत्पन्न हुनु स्वाभाविकै हो । यसको अन्त्यका लागि वैदेशिक रोजगारीलाई मर्या्दित बनाउनै पर्दछ । दलाली प्रथा निर्मूल नगरेसम्म यो समस्या समाधान हुदैन । 
वैदेशिक व्यापारमा कल्पनै गर्न नसकिने घाटा व्यहोरिरहेको मुलुकका लागि वैदेशिक रोजगारी आयात धान्ने गतिलो मेसो बनेको छ र अर्थक्षेत्रका हर्ताकर्ताका लागि आर्थिक अवस्था सन्तोषजनक नै रहेको छ भन्ने गप चुट्ने बाटो छ । तर यसको दीर्घकालीन असर र यसबाट उत्पन्न भैरहेका सामाजिक समस्याहरूका बारेमा कसैले पनि चासो लिने गरेका छैनन् । नेपालको अर्थतन्त्र धानिरहेका विदेशमा श्रम गर्ने युवाहरूको सुरक्षा, उनीहरूको रोजगारीको ग्यारेन्टी, उनीहरूले पाउनुपर्ने न्यूनतम सुविधाका सवालमा समेत राज्य गम्भीर भएको पाइँदैन । सरकारले जतिसुकै पहल गरे पनि दलाल वा मेन पावर कम्पनीले जे भन्यो त्यसैको आधारमा विदेश जानुपर्ने वाध्यता अझै नेपाली युवाहरूको छ । यसैका कारण अनेक किसिमका समस्याहरू सिर्जित छन् । यसको निराकरण र वैदेशिक रोजगारीमा जाने तथा उनका आश्रित परिवारलाई उचित परामर्श र सल्लाह दिने व्यवस्था गर्नु अहिलेको टड्कारो आवश्यकता देखिएको छ ।
वैदेशिक रोजगारीमा जानेलाई परामर्श दिने गरिन्छ । त्यस्तै परामर्श उनीहरूको परिवारलाई पनि आवश्यक रहेको मनोचिकित्सकहरूको सुझाव छ । अर्कोतिर वैदेशिक रोजगारीबाट भित्रिएको रकम उत्पादनमूलक कार्यमा लगाउने हो भने एउटाले कमाएको पैसाले अरु २ जनालाई रोजगारी दिन सकिन्छ । यस्तो अवस्थामा ४० लाख नेपालीमध्ये २० लाख जनाले पठाएको रकम उत्पादनमूलक कार्यमा लगाउने हो भने ६० लाख नेपाली युवाले घरमै रोजगारी पाउने छन् । तर यस्तो सोच राख्ने कसले ?
अब समय आएको छ वैदेशिक रोजगारीको बाध्यात्मक अवस्था हटाउने । मुलुकका स्रोत साधनको उपयोगमा ध्यान दिएर आयात प्रतिस्थापनतिर जोड दिने । अहिलेलाई खाद्यान्नमा आत्मनिर्भर हुने गरी योजना बनाउने हो भने विदेशमा श्रम गर्न बाध्य युवाहरु स्वदेशमै खेतीपाती गरेर बस्नेछन् । देशलाई अहिले चाहिएको यत्ति हो । 


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
जेनेभामा उठेको ग्रेटर नेपालको आवाज - यादब देवकोटा (03.18.2019)
चाकरी–चाप्लुसी र भजनमण्डली - यादब देवकोटा (01.01.2019)
मानिसलाई पशु बनाउने खेल - यादब देवकोटा (12.11.2018)
नेपाली कांग्रेस अब कुन बाटो हिंड्ने - यादब देवकोटा (11.20.2018)
भत्ता हैन उद्यमशील बनाउने हो कि- यादब देवकोटा (10.10.2018)
रुख काट्नै नहुने हैन तर सफा नियतले- यादब देवकोटा (10.02.2018)
दुई तिहाईको सरकारका यो गति ?- यादब देवकोटा (09.25.2018)
काठमाडौंको कष्ट फोहर (09.11.2018)
पाँच हजार वर्षअघिको समाजवाद - यादब देवकोटा (09.04.2018)
नेपाल धनी हुन्छ पानी बेचेर - यादब देवकोटा (08.28.2018)
भ्रम, विभाजन र हिनताले ग्रस्त युवा (08.14.2018)
जीवन सकिए पनि विचार अमर हुन्छ - यादब देवकोटा (07.25.2018)
सक्रिय मनसुन र विपत्तिको त्रास (07.10.2018)
चुनावी चर्चा - सातपटक प्रधानमन्त्री हुने देउवाको दावी (06.12.2018)
मन्त्रीहरू करोडपति, जनता कहिले ? - यादब देवकोटा (05.30.2018)
गरे त हुँदोरहेछ नि ? - यादब देवकोटा (05.08.2018)
सस्तो बजारका सस्ता सामान र मन्त्री (04.24.2018)
अब सिंहदरबार पनि धुर्मुसलाई दिए हुन्छ (04.12.2018)
सानो कुरामा खुसीले उफ्रने हामी (04.03.2018)
इशाईकरणको अर्को अध्याय ‘गाई काण्ड’ (03.27.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]