विगत तीन वर्षयता विश्व अर्थतन्त्रमा देखापरिरहेको उतार चढावले अनेक समस्या निम्तिरहेको छ । यस्तो स्थितिले विकसित मुलुकहरूको तुलनामा विकासोन्मुख, अल्प विकसित र अति कम विकसित मुलुक बढी प्रभावित हुने र उनीहरूले आफ्ना लागि पूर्व तयारी गर्नुपर्ने विश्व बैंकले बताएको छ ।

कृषि प्रधान मुलुक नेपालमा यस वर्ष सबै नेपालीलाई पुग्ने मात्र होइन बचत समेत हुने गरी खाद्यान्न उत्पादन भएको समाचार विवरण सार्वजनिक भएको छ । अघिल्लो वर्षसम्म खाद्यान्न अभाव हुने जिल्लाको संख्या पनि घटेको समाचार सुखद् मानिएको छ तापनि वितरण प्रणालीलाई सुव्यवस्थित बनाउन सकिएन भने खाद्यान्न अभाव भने हट्ने छैन ।

यतिबेला मुलुकका वाणिज्य बैंकहरूको नाफा घटेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । यसको प्रमुख कारणमा घरजग्गा कारोबारमा आएको मन्दीलाई बताइएको छ । दुई वर्षयता नेपाल राष्ट्र बैंकले घरजग्गा कर्जामा कडाइ गरे पनि औद्योगिक कर्जाका नाममा सो क्षेत्रमा लगानी भैरहेको थियो ।

मुलुकमा तीब्र आर्थिक विकासको आकांक्षा शासन सत्तामा रहने र आर्थिक गतिविधि हेर्ने जिम्मेवार निकायका अधिकारीहरूले लिखित–मौखिक रुपमा राख्ने गरेका छन् । तर यसका लागि आवश्यक पूर्वाधारको विकासमा भने कसैले पनि चासो देखाएका छैन्न ।

नेपालको समग्र आर्थिक संरचना अहिले लथालिंग अवस्थामा छ । कृषि क्षेत्र उत्पादनको वृद्धि मनसुनमा निर्भर रहने गरेको छ भने औद्योगिक उत्पादन वृद्धिको कुनै सम्भावना छैन ।

नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थ महंगोमा किनेर सस्तोमा बेच्नुपरेको भन्दै मासिक यति र उति घाटा देखाएको भए पनि वास्तविकता त्यस्तो नरहेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ ।

मेलामा नेपाली उपभोक्ताहरूको पहिलो रुची विदेशी उत्पादनमा बढी देखिएका कारण नेपालका उत्पादकहरूले मूल्य, गुणस्तर र सुन्दरतामा बढी ध्यान दिनपर्ने शिक्षा पनि मेलाले दिएको देखियो ।

ठूलो धनराशी खर्च गरी तयार गरिएको प्रस्तावित रणनीतिले सन् १९९५ मा प्रस्तुत भएको २० वर्षे रणनीतिको उपलब्धताहीन प्रत्युत्पादक स्थितिलाई नै दोहोर्याउने सिवाय वाञ्छित परिणामदायी कुनै उपलब्धि हाँसिल नहुने आलोचनात्मक टिप्पणी अहिले नै सुरु भएको छ ।

तथ्यांकहरू सार्वजनिक गरेर त्यसैमा रमाउने प्रवृत्तिको बीचमा नेपाल जीवनस्तर सर्वेक्षण २०११ सार्वजनिक भएको छ । तथ्यांक अनुसार नेपालमा अझै पनि २५ प्रतिशत जनता निरपेक्ष गरिबीको रेखामुनि रहेका छन् । सबैभन्दा धेरै गरिब मध्य तथा सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रमा छन् ।