युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Sunday, 12.17.2017, 04:06am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
सम्पादकीय
 
स्वच्छ निर्वाचनका चुनौतीहरू
Tuesday, 11.28.2017, 11:20am (GMT+5.5)

प्रतिनिधिसभाका ३७ र प्रदेशसभाका ७४ स्थानका लागि हिमाली र उच्च पहाडी ३२ जिल्लामा  मंसिर १० गते पहिलो चरणमा भएको निर्वाचन अपेक्षाकृत शान्तिपूर्ण र निर्बिघ्न सम्पन्न भएको देखिए तापनि निर्वाचनको स्वच्छता र सुरक्षा प्रबन्धका वारेमा गहन प्रश्न खडा भएको छ । मंसिर २१ गते ४५ जिल्लामा १ सय २८ प्रतिनिधिसभा र २ सय ५६ प्रदेशसभाका लागि हुने निर्वाचनमा यस्तै सुरक्षा प्रबन्धले निरन्तरता पाउने हो र स्वच्छ निर्वाचनका लागि यस्तै चुनौती खडा हुने हो भने मुलुकले निकट  भविष्यमा के कस्ता  जटिल समस्याहरूको सामना गर्नुपर्ने हो भन्ने पूर्वानुमान नै गर्न कठीन छ । पहिलो प्रश्न सुरक्षा प्रबन्धकै बारेमा उठेको छ । निर्वाचनको पूर्वसन्ध्या र निर्वाचनकै दिनमा देशका विभिन्न भागमा उम्मेदवारहरूलाई निशाना बनाई बम बिस्फोटन गराइएका छन् भने मतदाताहरूलाई तर्साउने र भयभित बनाउने घटनाहरू पनि उत्तिकै उजागर भएका छन् । सुरक्षा प्रबन्ध चुस्त–दुरुस्त भएको र भयरहित वातावरणमा मतदान गर्न निर्वाचन आयोगले जति नै आग्रह गरेको भए पनि स्थानीय तहको निर्वाचनमा भन्दा यो निर्वाचनमा झण्डै १० प्रतिशत मतदान कम भएको वास्तविकता एकातिर उजागर भएको छ भने अर्कातिर निर्वाचन बिथोल्ने गरी प्रायोजित गरिएका बिष्फोटनकारी घटनाहरूले गम्भीर राजनीतिक समस्याको संकेत पनि गरिरहेका छन् । निर्वाचनको बिरोधमा कुन कुन तत्व सक्रिय छन् भन्ने सतही बोध भैरहेको र कम्युनिष्ट पार्टी विप्लवका सयौं कार्यकर्तालाई सरकारले गिरफ्तार गरेको देखिए पनि यो मुलुकमा विधिको शासन स्थापित हुन नदिने र निरन्तर अस्थिरताको वातावरण कायम गरिरहने षडयन्त्रकारी दीर्घकालीन योजना कहाँ कहाँबाट कसरी सञ्चालन भैरहेको छ भन्ने कुरा गहन चासो, खोजी र मननको विषय बनिसकेको छ । राष्ट्रिय चासो र सरोकारका मुद्दाहरू निरन्तर ओझेलमा परेका छन्( पारिएका छन् ।
दोस्रो सवाल– नेपाली जनताले अहिलेसम्म प्रजातन्त्र–लोकतन्त्रको असली रुप देख्न र भोग्न नै पाएका छैनन् । यो मुलुकसंग स्वतस्फुर्त , नियोजित र प्रायोजित रूपमा विष्मयकारी राजनीतिक परिवर्तनका अनेक सन्दर्भहरू जोडिएका छन् । बलियो राष्ट्रको निर्माण, राजनीतिक स्थायित्व र विकासको युगसापेक्ष द्रूतताको अपेक्षा गर्दै परिवर्तनका यावत् प्रकरणमा जाने र नजानेरै पनि नेपाली जनता होमिँदैआएका देखिन्छन् तर परिवर्तनपछिको अवस्था भने देश र जनताका लागि भन्दा सीमित व्यक्ति र वर्गका लागि लुट मच्चाउने र सीमित स्वार्थी समूहको दवदवा सिर्जना गर्ने अवसरका रुपमा परिणत हुँदैगएको तीतो यथार्थ दुनियाको सामु छ । अहिले निर्वाचनको सन्दर्भमा राजनीतिक स्थायित्व, समृद्धिको प्रत्याभूति र लोकतन्त्रको रक्षाका लागि जे जस्ता भाषणका पर्राहरू छुटे पनि प्रतिस्पर्धिहरूमाथि आधारहीन आरोपहरू लगाउने, निर्वाचन आचारसंहिताको ठाडो उल्लंघन गर्दै मतदातालाई भोजभतेरमा भुलाउने र हातहातमा पैसा बाँडेर मत खरिददेखि लिएर मतदान केन्द्र कब्जा गरी एकछापे मत हाल्न प्रयास गर्नेसम्मका  असंगत गतिविधिहरू प्रत्यक्ष अनुभूत हुने गरी उजागर भएका छन् । राजनीतिक संस्कारहीन यस्ता गतिविधिहरूमा सत्ता बाहिर रहेका दलहरूको भन्दा सत्ताधारी दलहरूकै बढी संलग्नता रहेको उजागर भैरहेका घटनाहरूले पुष्टि गरिरहेका छन् । प्रजातन्त्र वा लोकतन्त्रको कथित आवरणमा गैरराजनीतिक र गैरप्रजातान्त्रिक प्रकृतिका असंगत अभ्यास गर्ने जुन अपसंस्कृतिको विकास यहाँ भैरहेको छ त्यो नै वास्तवमा राजनीतिक स्थायित्व र राष्ट्रिय समृद्धिको सुमार्ग निर्धारण र निर्माणका लागि ठूलो समस्या हो । आन्तरिक राजनीतिक समस्याको निराकरण र आन्तरिक राजनीतिक प्रतिस्पर्धामा समेत बाहिरी शक्तिकेन्द्रको सहयोग माग्ने, लिने र अपरिहार्य ठान्ने प्रवृत्तिको अझै पनि अन्त्य नभएको र प्रजातन्त्रको एक्लो पहरेदार भएको बहाना गर्ने दलकै नेताहरू नै प्रतिकूल परिणामदायी स्थिति सिर्जना गर्न उद्यत रहेको तीतो अनुभूति अहिलेको परिस्थितिले पनि गराएको छ ।  अहिलेको निर्वाचनले यो असंगत स्थितिको अन्त्य गर्नसक्यो भने मात्र मुलुकले नयाँ बाटो समात्न सक्छ नत्र भने स्थायित्व र समृद्धिका सापनाहरू अधुरै रहने र मुलुक अन्धकारमय भविष्यकै गर्तमा रुल्मुलिइरहने निश्चित प्रायः छ ।
प्रजातन्त्रको संस्कारगत र संस्थागत विकासका लागि आवधिक निर्वाचनको अपरिहार्यता अनिवार्य छ । दलबिहीन पञ्चायत कालमा बाहेक नेपालमा संविधानतः व्यवस्थित आवधिक निर्वाचन यथासमयमा हुन नसकेका थुप्रै उदाहरण छन् । दलहरूभित्रै आन्तरिक प्रजातन्त्र अभ्यासरत नरहेको र शीर्ष नेताहरूको मनपरितन्त्रमा दलदेखि लाएर संसदसमेत चल्नुपर्ने विसंगत परिस्थितिले निरन्तरता पाएको इतिहासमा अभिलेखित आलोच्य पक्ष हो । नेताहरूले सिद्धान्तनिष्ठ, त्यागी र समर्पित कार्यकर्ताहरूलाई पन्छाउँदै अवसर खोज्दै दल परिवर्तन गर्नेदेखि लिएर धनशाली र बलशालीहरूलाई चुनावी मैदानमा उतार्ने एवं भ्रमको खेती र पैसाको बलमा चुनाव जित्ने जुन कसरत गरिरहेका छन् त्यो नै नेपालमा राजनीतिक अस्थिरता र विकारपूर्ण परिस्थितिको मुहान बनेको छ । मुलुक बरबादीको चौबाटोमा उभ्भिएको भए पनि त्यसलाई नदेखेको नबुझेको झैं गरी केबल कसरी सत्ता हत्याउने भन्ने ध्याउन्नमा मात्र नेताहरू लाग्नेगरेको देखिनु नितान्त दुःखद पक्ष हो । नेपालको प्रजातान्त्रिक राजनीतिक इतिहासमा नेपाली काङ्ग्रेसको भूमिका जति उल्लेख्य रहे पनि प्रजातन्त्रको संस्कारगत र संस्थागत विकासका निम्ति उसको भूमिका सन्दिग्ध र नकारात्मक रहेको कुरामा कुनै सन्देह छैन । परिवर्तित सन्दर्भमा अहिलेको निर्वाचनले वाम बहुमतको स्थायी सरकारको सम्भाव्यता इंगित गरिरहेको प्रतीत भए पनि मुलुकभित्र र बाहिरबाट नेपालको उज्यालो भविष्य निर्माण हुन नदिन अनवरत रूपमा भैरहेको प्रयासले जनमतको मूलधारलाई कति प्रदुषित पार्ने हो भन्ने जीवन्त सवाल खडा भैरहेको अहिलेको वास्तविकता हो । पहिलो चरणको निर्वाचनमा देखिएका दुष्प्रवृतिहरूको निवारण दोस्रो चरणको निर्वाचनमा कसरी होला ? यो नै अहिले उठेको गहन सवाल हो ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
प्रमुख मुद्दाहरू सधैं ओझेलमा (11.24.2017)
घोषणापत्र कि भ्रम र झूटको पुलिन्दा ? (11.15.2017)
आचारसंहिताको राजनीतिक पाटो (11.07.2017)
सम्भावनाको नयाँ ढोका खुल्यो ! (10.11.2017)
आचार संहिताको ढोल (09.12.2017)
भ्रष्टाचारको चौतर्फी प्रभाव (09.06.2017)
राष्ट्रहितविरूद्धको सौदावाजी (08.29.2017)
बाढीपहिरोको र डुवानका अन्तर्निहित कारणहरू (08.15.2017)
संकीर्ण स्वार्थका नियोजित खेलहरू (08.08.2017)
आर्थिक समृद्धिको सपना मात्र (07.26.2017)
देखावटी आचारसंहिता (06.28.2017)
निर्वाचन सार्ने घातक निर्णय (06.22.2017)
राजनीतिक प्रदुषणको प्रभाव (06.15.2017)
सन्देहको निवारण होस् (05.31.2017)
सवै पक्षले मनन गर्नुपर्ने बेला (05.24.2017)
म्याक्रोनको जस्तै उदय नेपालमा कति सम्भव ? (05.17.2017)
उपलब्धिमूलक निर्वाचन (05.17.2017)
सन्निकट निर्वाचनको सार्थकता (05.11.2017)
निर्वाचनविरूद्ध असंगत चलखेल (05.02.2017)
नयाँ वर्षको शुभकामना (04.18.2017)



 
::| Latest News

 
[Page Top]