युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Monday, 07.23.2018, 05:06pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
सम्पादकीय
 
मोदीको नेपाल भ्रमण अपेक्षा र आशंका
Tuesday, 05.08.2018, 11:02am (GMT+5.5)

दक्षिणी छिमेकी मित्रराष्ट्र भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपालको दुई दिने औपचारिक भ्रमण सुरु हुँदैछ  । यो भ्रमण सम्बन्ध विस्तारमा केन्द्रित हुने बताइएको छ  । संविधान जारी भएपछि भारतप्रति नेपालीहरुको दृष्टिकोण अरु नकारात्मक भएका बेला हुन लागेको मोदीको नेपाल भ्रमण आफैंमा महत्वपूर्ण छ  । नेपालको शान्ति, स्थिरता, विकास र समृद्धि मात्र भारतको चाहना भएको बताउने भारतीय शासकहरुको बोली र व्यवहार जहिल्यै फरक पर्ने गरेको सन्दर्भमा यसपटकको भमणमा बोली र व्यवहारको तादम्यता हुने अपेक्षा नेपाली जनताको छ  । नेपालको आन्तरिक राजनीतिक व्यवस्थापन नेपाली जनताकै आन्तरिक जाम्मेवारीको बिषय हो  । तर भारतले हरेक चरणका राजनीतिक परिवर्तनका नेपाली आकांक्षालाई आफ्नो निर्देशनमा चल्ने कठपुतलीहरू खडा गरेर उपयोग गर्ने र आफ्नो निहित स्वार्थ पूरा गर्दैजाने कसरत गर्दैआएकाले नेपालको आन्तरिक राजनीतिक व्यवस्थापनमा निरन्तर विचलन र जटिलता व्याप्त छ  । नेपालको आन्तरिक राजनीति असन्तुलित र पथविचलित हुँदैजानुका पछाडि केही आन्तरिक असमझदारी जिम्मेदार भए पनि मुख्यतः भारतको नचाहिँदो चलखेल र हस्तक्षेप नै मुख्य कारण रहेकोमा कुनै सन्देह छैन  । 
नेपालभित्रको राजनीतिक अन्तर्विरोधलाई सुनियोजित रुपमा चर्काएर आफूलाई ठालूको हैसियतमा उभ्याउँदै परिवर्तनका हरेक चरणमा आफूले स्वामित्व ग्रहण गर्ने र त्यसको अवाञ्छित लाभ उठाइरहने भारतको चाहनाबाट नेपाली जनता परिचित हुँदैआए पनि राष्ट्रिय राजनीतिक मार्गचित्र बनाएर अगाडि बढ्ने सामूहिक राजनीतिक चेतनाको अभावले गर्दा नेपाली नेपालीहरूबीचमै बैमनष्य र भीडन्तको ब्यूहरचना गरेर आफ्नो हैकम जमाउने भारतको रणनीतिले मूर्तरुप लिँदैआएको छ  । नेपालको तराईका भूमिपुत्रहरूलाई अल्पमतमा पारेर उपलब्ध सवै अवसर कृतिम नागरिकहरूको  हातमा पार्ने र उनीहरूलाई उपयोग गरेर नेपालको गलामा सुर्केनी लगाउने भारतीय गुरूयोजनाको एउटा शृङ्खला नै चलिरहेको छ  । अब यो बन्द हुने अपेक्षा छ  । 
आमनेपाली जनता भारतसंग सदैव मित्रवत् व्यवहार चाहन्छन्  । तर भारतको व्यवहार भने प्रायःजसो नेपाली जनताको चाहना विरुद्ध मुखरित हुने गरेको तीतो अनुभव छ  । नेपालमा राजनीतिक स्थायित्व र आर्थिक विकासका लागि भारतको सद्भाव र सहयोगको अपरिहार्यता निर्विवाद नै छ तर नेपालमा राजनीतिक स्थिरता र आर्थिक विकासका निम्ति भारतको संकीर्ण दृष्टिकोण र हैकमवादी अवधारणा नै मुख्य बाधक बन्दैआएको छ  । नेपालका राजनीतिक शक्तिहरूले यो वस्तुगत तथ्यलाई आत्मसात गरेर राष्ट्रिय एकता र सामूहिक भावनाको विकास नगरेसम्म नेपालको अवस्थामा कुनै तात्विक सुधार आउने सम्भावना छैन  । 
नेपालको दुवै छिमेकी मित्रराष्ट्र चीन र भारतसंग समानस्तरको सम्बन्ध कायम हुनुपर्छ भन्ने कुरामा कुनै सन्देह छैन  । तर समयक्रम र विकसित घटनाक्रमले जे जे कुरा देखाउँदै आएका छन् तिनलाई पूरै नकेलाई र समुचित विश्लेषण नगरी केवल मनोगत धारणा राखेर समदूरी वा समनिकटताको सम्बन्ध कदापि परिचालित हुनसक्ने छैन  । नेपाल भारत सम्बन्धका बारेमा अहिलेसम्म जति निकटताका कुराहरू हुने गरेका छन् ती प्रायः कतै प्रक्षेपित त कतै मनोगत धारणाले ग्रस्त छन्  । भूपरिबेष्ठित नेपाललाई सधैँ भारतबेष्ठित बनाउने अहिलेसम्मका गतिविधिहरूले नेपालको राजनीतिक स्थायित्व, आर्थिक–सामाजिक विकास र कुटनीतिक सम्बन्ध परिचालन जस्ता क्षेत्रमा उपलब्धिभन्दा समस्या र जटिलता बढ्दैगएको नेपालको निरन्तर खस्किँदो अवस्थाले नै प्रष्ट इंगित गरेको छ  । नेपालको स्वाधीनता, अखण्डता र एकताको रक्षाका लागि भारतसितको परम्परागत सम्बन्ध र हालसम्मका गतिविधिहरू नितान्त चुनौतिपूर्ण बनेका छन् भने बीचबीचमा उत्पन्न भएका समस्याले यसमा दृष्टिकोणगत र व्यवहारगत परिवर्तनको खाँचो रहेको टड्कारै रूपमा देखिएको छ  । जहाँसम्म चीनसितको सम्बन्धको कुरा छ त्यसमा यस्ता समस्या छैनन्  । चीनसित नेपालको सम्बन्ध पूर्णतः सहअस्तित्व, सद्भावपूर्ण सहयोग र पारस्परिक विश्वासको जगमा परिचालित छ  । मात्र खाँचो समयसापेक्ष गति दिन र बहुआयामिक रूप दिनुमै मात्र छ  । नेपालको विकासमा दुबै मुलुकको साथ उत्तिकै आवश्यक छ  ।
दुई तिहाईको समर्थनमा बनेको बाम गठबन्धनको सरकारको एउटै उद्देश्य र लक्ष्य स्थिरता र समृद्धि हो भने दुई छिमेकी चीन र भारतसंगको सम्बन्धलाई उचाईमा पु¥याउनैपर्छ  । यसमा भारतले अन्यथा ठान्नुहुन्छ  । भारतले अब हस्तक्षेपकारी भूमिकामा हैन नेपालको आर्थिक–सामाजिक विकासमा प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्छ  । अनि नेपालमा नयाँ संविधान जारी हुनासाथ भारतले देखाएको असन्तुष्टि र नेपाललाई पाठ सिकाउन लामो समयसम्म गरेको अघोषित नाकाबन्दीका दुष्परिणामहरूको क्षतिपूर्ति खुला हृदयबाट सम्बन्ध विस्तारको आव्हान गरेर गर्नुपर्छ  । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले यति गर्नुभयो भने यो भ्रमण सार्थक हुनेछ र नेपाली जनतामाथि भारतप्रतिको कायम रहेको नकारात्मक दृष्टिकोण पनि हट्दै जानेछ  ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
कुटनीतिक जटिलताभित्रको अहं मुद्दा (04.24.2018)
सम्बन्ध सुधारको सही बाटो (04.12.2018)
आर्थिक परनिर्भरताको जञ्जिर (04.03.2018)
वैदेशिक हस्तक्षेपको रन्को (03.27.2018)
झिना मसिना कुरा (03.20.2018)
अर्थतन्त्रको उल्टो बाटो (03.06.2018)
उज्यालो भविष्यतिर लम्किने विश्वास (02.20.2018)
शहीद दिवसको औपचारिकता (01.30.2018)
सीमा अतिक्रमणको पीडा (01.25.2018)
ठूलो अनर्थ निम्तिने संकेत (01.09.2018)
मुलुकको भविष्यमाथि खेलबाड नहोस् (01.02.2018)
अर्थहीन विवाद (12.26.2017)
जनमतको सम्मान होस् (12.19.2017)
निर्वाचनको नतिजाले दिएको सन्देश (12.12.2017)
निर्वाचनको महाभारत (12.05.2017)
स्वच्छ निर्वाचनका चुनौतीहरू (11.28.2017)
प्रमुख मुद्दाहरू सधैं ओझेलमा (11.24.2017)
घोषणापत्र कि भ्रम र झूटको पुलिन्दा ? (11.15.2017)
आचारसंहिताको राजनीतिक पाटो (11.07.2017)
सम्भावनाको नयाँ ढोका खुल्यो ! (10.11.2017)



 
::| Latest News

 
[Page Top]