युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Monday, 07.23.2018, 05:05pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
सम्पादकीय
 
मोदीको तीर्थाटन
Tuesday, 05.15.2018, 09:29am (GMT+5.5)

भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपालको दुई दिने औपचारिक भ्रमण पूरा गरी गत शनिवार नै स्वदेश फर्किसक्नुभएको छ । उहाँ स्वयंले तीर्थाटनको संज्ञा दिनुभएको यो भ्रमणको उपादेयता वारे भ्रमणको पूर्व सन्ध्यामा जे जस्ता बहस र चर्चा परिचर्चा भएका थिए अहिले त्यसको उपलब्धिका वारे उत्तिकै चर्चा परिचर्चा भैरहेको छ । उहाँ २०७१ सालमा पहिलो पटक नेपालमा आउनुहुँदा नेपाली जनमानसमा जुन सद्भाव र विश्वासको लहर उठेको थियो त्यो पानीको फोकामा परिणत हुनपुगेको निकट अतीतले नेपालीजनको पवित्र मैत्रीभावलाई कुण्ठित गराएको कारणले पनि तेस्रो पटक भएको यो भ्रमणको नतिजा दीर्घ प्रतिक्षाकै विषय बनेको छ । उहाँ भारतको प्रधानमन्त्रीका रूपमा पहिलो पटक नेपालमा पदार्पण गर्दा कुण्ठाग्रस्त नेपाल-भारत सम्बन्धले समयसापेक्ष नयाँ दिशा लिने आशा र विश्वास जागृत भएको थियो । तर समयको अन्तरालमा सद्भाव र विश्वासको सेतु नै टुटाउने गरी अकल्पनीय र अमानवीय नाकाबन्दीको जुन ब्यूहरचना भयो त्यसले सरल  नेपाली मन कुँडिएको मात्र नभै भूकम्पले थिलोथिलो भएको नेपालले ठूलो आर्थिक ,मानसिक र राजनीतिक पीडा पनि भोग्नुपर्यो । निकट अतीतको यो पीडाले पारस्परिक सद्भाव र विश्वासको सेतु टुटाएको पृष्ठभूमिमा यस पटक भएको भ्रमणले जगज्जननी जानकी ,आराध्यदेव पशुपतिनाथ र मुक्तिनाथको पूजा आराधना गर्ने उहाँको मनोकाङ्क्षा मात्र पूरा गर्यो कि विगतको भ्रमणपछि अरू टुटेको सद्भाव र विश्वासको सेतु पनि जोड्ने काम गर्यो त्यो थाहा पाउन लामै समयको प्रतिक्षा गर्नुपर्ने छ । नेपाल र भारतबीचको सम्बन्धलाई लिएर अतीतदेखि वर्तमानसम्म जति शब्दपुष्प गाँसिएका छन्  व्यवहारमा त्यो मधुरता अनुभूत नहुनेगरेको कटु यथार्थले मोदीको यस पटकको भ्रमणलाई पनि पर्ख र हेरको अवस्थामै राखेको छ ।

नेपालीमा एउटा बहुप्रचलित उखान छ - पशुपतिनाथको यात्रा सिद्राको व्यापार । त्यस्तै हिन्दीमा पनि एउटा कहावत छ - एकपन्थ दो काज । भरतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको यस पटकको नेपाल भ्रमण पनि धार्मिकयात्रामा मात्र सीमित नभै कुटनीतिक -राजनीतिक उद्देश्यप्रेरित रहेको सन्देहरहित नै छ । छिमेकीलाई पहिलो प्राथमिकता भन्दैआउनु भएका मोदीले नेपाललाई प्राथमिकतामा राख्नुको निहितार्थ के हो र त्यसभित्र भारतको रणनीतिक स्वार्थ के छ भन्ने कुरा बौद्धिक-राजनीतिक बहसको विषय मात्र नभै नेपालको स्वतन्त्र अस्तित्व र भविष्यसंग पनि गाँस्सिएको प्रश्न हो । नेपाल -भारत सम्बन्धसित जोडिएका यावत पक्षहरू भारतीय सत्ताको नेपाललाई भारतको विशेष प्रभाव क्षेत्रका रुपमा सङकुचनमा राख्निरहने र आन्तरिक राजनीतिक व्यवस्थापनको स्वमित्व पनि ग्रहण गरिरहने अभिप्राय प्रेरित रहेको  आम बुझाइ छ । स्वतन्त्र नेपालका स्वाभिमानी नेपालीको मनोभावना र मनोकाङ्क्षा विपरीतको यस्तो चाहना र व्यवहारका कारण उब्जिएका अनगिन्ती समस्याको घेराबन्दीको सामना नेपालले गरिरहनुपरेको अवस्था विद्यमान नै छ । नेपाल भारतबीचको आधुनिक सम्बन्धलाई अतीतको गाथा र रोटी बेटीको सम्बन्ध एवं खुला सिमानाको रटिरटानले मात्र आलोकित गर्न सक्दैन । नेपालभित्र आफ्ना गुमस्ताहरू खडा गरेर प्रभुत्व विस्तार गर्ने र हैकम कायमगरिरहने कलुषित आकाङ्क्षा यतावत रहेसम्म सद्भाव र विश्वासको नयाँ सेतु बन्नैसक्दैन । नेपालको आर्थिक विकासमा भारतको सहयोग र साझेदारीताको अपरिहार्यता सवै नेपालीले बोध गरेका र सहकार्यको अपेक्षा पनि त्यत्तिकै उच्च रहेको भए पनि कसैकको हैकम नेपालीहरूका लागि स्वीकार्य र पाच्य छैन । भौगोलिक विशालता र आर्थिक क्षमताका दृष्टिले होइन सार्वभौमिक समानताका आधारमा परिचालित सम्बन्धले मात्र कुण्ठारहित विशिष्ट सम्बन्धको सेतु निर्माण गर्न सक्छ । मोदी भ्रमणमा खर्चिएका शब्दहरू जति नै आलङ्कारिक ,मधुरतापूर्ण र कर्णप्रिय  भएपनि बचन र व्यवहारमा एकरुपताको अभाव रहँदासम्म वाञ्छित परिस्थितिको सिर्जना आकाशकै फल बनिरहने छ ।

समयले कोल्टे फेरेको छ । नेपालको आन्तरिक व्यवस्थापनमा आफ्नै क्षमताको विकासका यथेष्ठ लक्षणहरू देखापरिरहेका छन् ।  आफ्ना समस्याहरू मनमै  दवाएर राख्ने र कसैका सामु राख्न दकसाउने अवस्था हट्दैगएको छ । नेपालमा भारत सिर्जित समस्याको झिनो चर्चा गर्दा पनि भारतको विरोध ठान्ने र अन्धराष्ट्ववादको पगरि गुथाएर भारतभक्ति प्रदर्शन गर्ने अवस्था अव छैन । भारत रिसाउँछ कि भनेर उसको हैकम र अन्यायपूर्ण क्रियाकलाप वारे मौन रहने परिस्थिति क्रमशः हट्दैगएको छ । भारतले नेपाललाई सबक सिकाउन गरेको नाकाबन्दीको विरूद्ध देशभक्त नेपालीहरू सकसको सामना गर्न एकजुट भएको प्रकरण र देखाएको अडानले भारतलाई नै  नेपालसितको सम्बन्ध परिचालनमा धारणा परिवर्तन गर्न बाध्य पारेको स्थितिबोध गराएको छ । भारत सिर्जित समस्याहरू वारे प्रधानमन्त्री आफैँले खुलेर कुरा राख्ने अवस्था सिर्जित भएको छ । भारतले अन्यायपूर्ण तवरले सीमा क्षेत्रमा तटबन्धहरू निर्माण गरेर नेपालभूमि डुबाउँदा हिजोका सरकारहरू मौन भएर टुलुटुलु हेर्ने गरेका थिए भने अहिले प्रधानमन्त्रीकै तहबाट त्यस्ता समस्या उजागर हुनेगरेका छन् । यो बढ्दो जनचेतना र जनदवावकै परिणाम हो ।  नेपालका सत्ताधारीहरूको इच्छाशक्ति प्रबल हुँदामात्र पनि भारतबेष्ठित अवस्थाको अन्त्य र वैकल्पिक उपायको अबलम्वन नितान्त सम्भव प्रकट भैसकेको छ । नेपालले भारत निर्भरताको जञ्जिर तोड्न हरेक क्षेत्रमा आन्तरिक क्षमताको विकास गर्नु नै विकल्परहित बाटो हो । पशुपतिनाथको यात्रामा आएका मोदीले सिद्राको व्यापार कति गरेर गए त्यसको लेखाजोखा भोलिका दिनले नै गर्ने छन् । नेपालको आन्तरिक राजनीतिक व्यवस्थापन , स्थायित्व र आर्थिक विकासको आधार निर्माणमा मोदीको तीर्थाटनको प्रभाव कुन रूपमा प्रकट हुने हो हेर्ने कुतुहलता  अहिले जागृत भैरहेको छ । सद्भाव र विश्वासको सेतु निर्माणमा मोदी भ्रमण सार्थक  रहेको अनुभूति  निकट भविष्यमा  सरलमनका नेपालीले गर्न  पाएभने यो नै सवभन्दा ठूलो उपलब्धि हुनेछ ।   



Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
मोदीको नेपाल भ्रमण अपेक्षा र आशंका (05.08.2018)
कुटनीतिक जटिलताभित्रको अहं मुद्दा (04.24.2018)
सम्बन्ध सुधारको सही बाटो (04.12.2018)
आर्थिक परनिर्भरताको जञ्जिर (04.03.2018)
वैदेशिक हस्तक्षेपको रन्को (03.27.2018)
झिना मसिना कुरा (03.20.2018)
अर्थतन्त्रको उल्टो बाटो (03.06.2018)
उज्यालो भविष्यतिर लम्किने विश्वास (02.20.2018)
शहीद दिवसको औपचारिकता (01.30.2018)
सीमा अतिक्रमणको पीडा (01.25.2018)
ठूलो अनर्थ निम्तिने संकेत (01.09.2018)
मुलुकको भविष्यमाथि खेलबाड नहोस् (01.02.2018)
अर्थहीन विवाद (12.26.2017)
जनमतको सम्मान होस् (12.19.2017)
निर्वाचनको नतिजाले दिएको सन्देश (12.12.2017)
निर्वाचनको महाभारत (12.05.2017)
स्वच्छ निर्वाचनका चुनौतीहरू (11.28.2017)
प्रमुख मुद्दाहरू सधैं ओझेलमा (11.24.2017)
घोषणापत्र कि भ्रम र झूटको पुलिन्दा ? (11.15.2017)
आचारसंहिताको राजनीतिक पाटो (11.07.2017)



 
::| Latest News

 
[Page Top]