युगसम्बाद साप्ताहिक

सरकारले खुट्टा नकमाओस्
Tuesday, 07.10.2018, 02:37pm (GMT5.5)

नेपालमा वैदेशिक शक्तिहरूको चलखेल, पहुँच र प्रभाव आत्मनिर्णयको अधिकार स्थापना र उपयोगका लागि बाधक बन्दैआएको कटु यथार्थ बेलाबखत उजागर हुँदैआएको छ । नेपाल एउटा सार्वभौमसत्ता सन्पन्न स्वतन्त्र मुलुक हो र हाम्रो आन्तरिक मामिलामा दखल दिने अधिकार अरू मुलुकलाई छैन भनी हामीले वारम्बार जिकिर गर्दैआएका छौं । तर इतिहासको लामो कालखण्डदेखि नै नेपालको आन्तरिक मामिलामा चासो राख्ने र अनपेक्षित दवाव दिएर आत्मनिर्णयको अधिकारलाई संकुचनमा पार्ने गतिविधिहरू वैदेशिक क्षेत्रबाट प्रायोजित हुँदैआएका छन् । हाम्रा राष्ट्रिय मुद्दाहरूलाई ओझेलमा पारेर बाह्यक्षेत्रबाट जवर्जस्त बोकाइएका मुद्दाहरूको पछाडि अन्धयात्रा गर्ने प्रवृति नराम्रोसंग मौलाएकाले हाम्रो देशीय राजनीति, अर्थतन्त्र, सांस्कृतिक–धार्मिक क्षेत्रदेखि लिएर राज्यसंयन्त्रका यावत निकायहरू त्यसको दुष्प्रभावको शिकार बनिरहेका छन् । नेपालमा स्वतःफूर्त, सुनियोजित र प्रायोजित रूपमा अनेक चरणका राजनीतिक आन्दोलनहरू भएका र प्रजातन्त्र, लोकतन्त्र र गणतन्त्रको अभ्यासगत चरणका अनेक प्रयोग देखिँदैआएका भए पनि मुलुकले आफ्नै सोच र विचारमा कदम चाल्ने वा चाल्नसक्ने अवस्थाको सिर्जना अझै पनि धेरै टाढाको विषय बनेको अनुभूति अझै व्याप्त छ । नेपालमा अहिले जनताको लोकप्रिय मत प्राप्त गरी स्थापित भएको दुई तिहाइ बहुमतको दरिलो  सरकार स्थापित भएको हामी दावी गरिरहेका छौं तर वैदेशिक शक्तिहरूको निगरानीमा रहेको सरकारका आन्तरिक कार्यमा दखल दिने र विगतमा झैं अझै पनि आफ्ना ’लुकेका मुद्दाहरू’ थोपर्ने काम नरोकिएको प्रष्ट आभास अझै भैरहेको छ । 
ओली सरकारले तयार पारेको भनिएको ’राष्ट्रिय सदाचार नीति’को मस्यौदालाई लिएर  पश्चिमा कुटनीतिक वृत्तबाट भैरहेको आलोचना र विरोधको ताजा प्रसंगले केही गम्भिर प्रश्न खडा गरेको छ । नेपालमा अंकुशरहित ढंगले चलखेल गर्दै आआफ्ना लुकेका मुद्दाहरू स्थापित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूमार्फत गरिँदैआएको चलखेलका दुष्परिणामहरू नेपाली समाजमा छ्याप्छ्याप्ती देखिँदैआएका छन् । नेपाललाई सहयोग गर्ने नाममा नेपालभित्रै पसेर नेपाली अनुहारकै लुब्ध व्यक्ति र जमातलाई खेतालाका रूपमा यथेष्ठ उपयोग गरी नेपाललाई कमजोर, छिन्नभिन्न र दिशाहीन स्थितिमा पु¥याउन प्रक्षेपण गरिएका गतिविधिहरू केन्द्रदेखि जिल्ला जिल्लासम्म फैलिएका छन् । आफ्नै मुलुकमा रंगभेदी व्यवहार देखाउँदै विभेदकारी चरित्र प्रदर्शन गर्नेहरू नेपालभित्र पसेर विभेद, शोषण र मानवअधिकार हरणको नारा उराल्दै सामाजिक ,सांस्कृतिक र भौगोलिक सद्भावविरुद्ध अवाञ्छित चलखेल गरिरहेका अनेक उदाहरणहरू छन् । अरू त अरू नेपाल नै सदस्य रहेको संयुक्त राष्ट्रसंघसित आवद्ध निकायहरूको भूमिकासमेत आपत्तिजनक रहने गरेकाले तिनको विस्थापनका लागि सरकारले बाध्यात्मक कदम चाल्नुपरेको घटना ताजै छ । निर्वाचन पर्यवेक्षणका नाममा युरोपेली युनियनले अग्राह्य काम गरेको प्रसंग पनि त्यति पुरानो भैसकेको छैन । यी त खुलाशा भएका प्रकरणहरू भए, नीति निर्माण, कानून निर्माणदेखि लिएर हरेक क्षेत्रमा निर्देशात्मक भूमिका खोज्ने प्रवृत्ति जारी छ । सार्वभौम नेपालको आत्मनिर्णयको अधिकार कुण्ठित गर्ने मनशायका निरंकुश प्रवृत्ति यो सरकारका निम्ति ठूलो चुनौती बनेको प्रष्टै देखिएको छ ।
नेपाली समाजमा विद्यमान सामाजिक सद्भाव, सांस्कृतिक सहचार्यता र धार्मिक सहिष्णुता अहिले जुन रूपमा खलबलिएको छ त्यसको मूल कारण नै अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूका सुनियोजित र प्रायोजित गतिविधि हुन् र दातृ निकायहरूको निगाहमा अदृश्य स्रोत उपयोग गर्दैआएका कतिपय राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूले पनि जाने र वा नजानिकन प्रक्षेपित मुद्दा बोकेर तिनलाई सघाइरहेको आम नेपालीको बुझाइ छ । कतिपय ठाउँमा यस्ता संस्थाहरू सत्तासीन दलहरूकै कार्यकर्ता पाल्ने ठाउँ बनेका देखिन्छन् । पारिवारिक सञ्जालभित्र सीमित रहेर काम गर्ने यस्ता कतिपय संस्थाको काम राष्ट्रका संवेदनशील सूचनाहरू संकलन गरेर दाताहरूलाई उपलब्ध गराउने गरेको संकेत भेटिन्छ । नेपालमा चर्चहरूको द्रूतगतिमा भैरहेको विस्तार नेपाली समाजमा विद्यमान सामाजिक, सांस्कृतिक र धार्मिक सद्भावविरूद्ध लक्षित रहेको परिणामले नै देखाएको छ । राष्ट्रबिखण्डनको दुराकांक्षा राख्ने समेतलाई सघाउने काम अगैससबाट हुनेगरेको छ । सरकारको बजेटरी पद्धतिमा बसेर पारदर्शी शैलीमा काम गर्न तयार नहुनुको कारण नै गम्भिर रहस्यको विषय हो । सरकारले सदाचार नीति बनाउन देखाएको चासो समय सान्दर्भिक नै छ । सरकारले कुटनीतिक दवावबाट मुक्त रहेर ‘सदाचार नीति’ ल्याउन खुट्टा कमाउनु हुँदैन र अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरूलाई नियमन गरी पारदर्शी र परिणामदायी काम गर्ने वातावरण सिर्जना गरे प्रक्षेपित राष्ट्रघाती गतिविधिहरू स्वतः नियन्त्रित र निरूत्साहित हुनेछन् र राष्ट्रको कल्याण हुने छ भन्ने हाम्रो दृढ अभिमत छ ।


Copyright © 2011 Yugasambad Weekly (Yugasambad.Com.Np). All rights reserved. Powered By Neeraz.Com