युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Friday, 11.15.2019, 08:21am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
सम्पादकीय
 
नेताहरूको रहस्यमय मौनता
Tuesday, 09.10.2019, 08:20am (GMT+5.5)

नेपालको आन्तरिक राजनीति परिवर्तनमा बाह्यशक्तिको रणनीतिक भूमिकाबारेलाई लिएर बेलाबखत गम्भीर प्रकृतिका विषय प्रसङ्गहरू उजागर हुनेगरेका गरेका छन् । भारतको जासुसी संस्था ’रअ’का एक पूर्व अधिकारी अमर भूषणको हालै प्रकाशमा आएको ’इनसाइड नेपाल’ नामक पुस्तकले पनि भारतको रणनीतिक स्वार्थअनुरूप नेपालको आन्तरिक राजनीतिक परिवर्तन र दिशा निर्धारणका निम्ति आर्थिक लगानीसमेत गरी राजनीतिक समूहहरू र नेताहरूलाई प्रभावकारी ढंगले उपयोग गरेको रोमाञ्चक कथा प्रस्तुत गरेको छ ।  केही वर्ष अगाडि प्रकाशनमा आएको ‘रअ’कै अर्का पूर्व अधिकारी आर.के. यादवको ‘मिसन रअ’ ले पनि पाकिस्तानको विभाजन र बंगलादेशको उदय, सिक्किमको विलय र श्रीलङ्काको तामिल विद्रोहका सन्दर्भमा ‘रअ’ले गरेको जासुसी चलखेलदेखि लिएर इन्दिरा गान्धीको शासनकालमा नेपाललाई बिखण्डित गर्न बनाइएको षडयन्त्रात्मक कार्य योजनावारेका अनेक प्रसङ्गहरू उजागर गरेको पनि सार्वजनिक भएकै थियो । नेपालमा राजनीतिक परिवर्तनका लागि पटकपटकका आन्दोलनमा होमिएका र लामो समयसम्म जेलको कठोर यातना भोगेका अनि कोही भूमिगत र कोही निर्वासनमा रहेका राजनीतिक नेताहरूसमेत ‘रअ’को षडयन्त्रात्मक योजनामा कसरी उपयोग हुँदैआएका रहेछन् भन्ने कुराको खुलाशा क्रमशः भैरहेको वास्तविकताले यस्ता गोप्य र षडयन्त्रात्मक जासुसी गतिविधिको निरन्तरता र त्यसको अवाञ्छित प्रभावबाट नेपालको आन्तरिक अवस्था कति समस्यामूलक ,कति दिशाहीन र समग्रतामा कति प्रदुषित हुन पुगेको होला भनी स्वतः अडकल गर्न सकिन्छ ।
नेपाली जनताले २००७ सालको प्रजातान्त्रिक राजनीतिक परिवर्तन, २०४६ सालको जनआन्दोलन, २०६२–०६३ को आमूल परिवर्तनकारी राजनीतिक आन्दोलनमा उत्सर्गपूर्ण सहभागिता देखाएको कुरा निर्विवाद नै छ । तर समय समयमा ती परिवर्तनका लागि आफ्नो रणनीतिक संलग्नता रहेको र त्यसका निम्ति आर्थिक लगायतको विविध सहयोग उपलब्ध गराउँदैआएको भारतको दावी र स्वामित्व ग्रहणको कसरत नेपालको राष्ट्रिय स्वाभिमान र सार्वभौमिक क्षेत्राधिकारका लागि प्रत्यक्ष चुनौतिका रूपमा देखापरिरहेको छ । माओवादीको दशवर्षे हिंसात्मक जनयुद्ध आन्तरिक राजनीतिक द्वन्द्व, अन्तर्विरोध र समग्रतामा आन्तरिक परिस्थितिकै उपज थियो वा बाह्यशक्तिकै रणनीतिक योजनाअनुरूप प्रायोजित थियो भन्ने निरन्तर खडा भैरहेको अहं प्रश्नको निर्कोल त भविष्यले नै गर्ला तर सो चरणमा भएको राष्ट्रिय क्षतिको भर्ताल भने कुनै हालतमा पनि हुन नसक्ने कुरा अकाट्य नै छ । नेपालको आन्तरिक राजनीतिक उथलपुथल र राज्यबाट हुनेगरेका शृङ्खलाबद्ध दमनका परिघटनाहरूको अन्त्य अझै पनि हुनसकेको छैन । नेपाली जनताको बलिदानीपूर्ण सहभागितामा भएका परिवर्तनहरू अहिलेसम्म देशको सबलीकरण र जनताको जीवनस्तर वृद्धिका लागि निर्देशित र सकारात्मक परिणामदायी हुननसक्नुको अन्तर्यमा वैदेशिक शक्तिका षडयन्त्रात्मक गतिविधिमा संलग्न हुनजाने  र रणनीतिक उपयोगमा आइरहने अवाञ्छित प्रवृत्ति नै मूल कारण रहेको पुष्टि हुँदैआएको छ र त्यस्तो अनपेक्षित शृङ्खला अझै टुटेको अनुभूत नहुनु र आभास पनि नदेखिनु राष्ट्रिय स्वतन्त्रता र स्वाभिमान रक्षाका निम्ति खडा भैरहेको सर्वाधिक ठूलो चुनौती हो ।
नेपालको आन्तरिक राजनीति राष्ट्रिय चिन्तनधारबाट विचलित हुने क्रम बढ्दैगएपछि बाहिरी क्षेत्रबाट दुर्नियतिवश प्रक्षेपण गरिने गरेका प्रायोजित मुद्दाहरू स्थापित हुने क्रम द्रुत गतिमा अगाडि बढिरहेको छ । वैदेशिक शक्तिकेन्द्रहरूलाई आश्रयदाता, मुक्तिदाता, मार्गदर्शक र  सत्ताप्राप्तिको स्रोत मान्ने सोचको विकास र तदनुकूलकै लम्पसारवादी व्यवहारका कारण उत्पन्न हुँदै झ्याङ्गिँदै आएका विकराल समस्याहरूको खातमा मुलुक उभिएको छ । वैदेशिक शक्तिहरूको उपयोगमा आउनेहरूले देश र जनताको हितका वारे जति नै फलाको गरे पनि त्यस्ता गुमस्ता चरित्रका पात्रहरूबाट मुलुकले कुनै पनि क्षेत्रमा अग्रगामी छलाङ् मार्न सक्दैन भने राष्ट्रिय स्वाभिमानको रक्षा पनि हुनसक्दैन । रअ’का पूर्व अधिकारीको ‘इनसाइड नेपाल’ ले नेपालमा राजतन्त्र फाल्ने नाममा आन्तरिक द्वन्द्वको स्थिति खडा गर्न रचेको षडयन्त्रको एउटा पाटो यसैबेला किन उघारेको हो भन्ने कुतुहलता एकातिर जागृत छ भने अर्कातिर उपयोग गरियो भनिएका पात्रहरूको मौनता पनि उत्तिकै रहस्यमय र आश्चर्यजनक छ । नेपालको आन्तरिक मामिलामा विदेशी जासुसी संस्थाको षडयन्त्रात्मक चलखेल राजतन्त्र समाप्त पार्ने खेलमा मात्र सीमित नभएको र अन्ततः मुलुककै भविष्यको रक्षाका लागि खतराको सङ्केत हो भन्ने कुरा स्वाभिमानी सवै नेपालीले बुझ्नुपर्ने कुरा हो । 


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
उज्यालो नक्षत्रको विदाइ (08.20.2019)
दुर्नियतिको घनचक्कर (07.30.2019)
डुवानको नियतिः सधैँको सन्त्रास (07.22.2019)
मौलिक संस्कृतिको जगेर्ना होस् (06.18.2019)
परिणामदायी कार्यान्वयन ः बजेटको ठूलो चुनौती (06.05.2019)
भारतमा मोदीको पुनरोदय (05.28.2019)
कता छ विधिको शासन ? (04.30.2019)
नागरिकतामा खेलबाड रोकिएन ! (04.25.2019)
भावनात्मक स्वर लहरीको गुञ्जन (04.16.2019)
विपद व्यवस्थापनमा दक्षताको प्रश्न (04.10.2019)
खुल्ला त समृद्धिको बाटो ? (04.04.2019)
लगानी सम्मेलनको सार्थकता (03.28.2019)
द्वन्द्व विस्तारको असङ्गत कसरत (03.18.2019)
यी प्रश्नको जवाफ कसले दिने ? (01.01.2019)
जनताको विश्वासमाथि तुषारापात (12.11.2018)
आन्तरिक उत्पादन निरुत्साहित (11.20.2018)
बडादशैंको शुभकामना (10.10.2018)
नागरिकतामा फेरि चलखेल (10.02.2018)
रहस्यमय मौनता (09.25.2018)
राष्ट्रिय लगानी बालुवामा पानी (09.11.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]