युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Friday, 09.21.2018, 07:20am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
मोदी नेपाल कहीले आउलान् ?
Tuesday, 03.27.2018, 12:20pm (GMT+5.5)

काठमाडौं । भारत बिरोधी र चीन पक्षधर भनेर भारतीय पक्षबाट आरोपित प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पहिलो विदेश भ्रमण कुन देश हुन्छ भन्ने कुतुहलता मेटिएको छ । प्रधानमन्त्री ओलीको पहिलो विदेश भ्रमण भारतबाट हुने चर्चा चल्न थालेको छ । तर, परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले यो कुराको आधिकारिक जानकारी नआएको बताउनुभएको छ । यति मात्र हैन उहाँले प्रधानमन्त्री ओली भारत जानु अघि भारतीय प्रधानमन्त्रीलाई नेपाल भ्रमणको प्रस्ताव गरिएको पनि बताउनुभयो ।
समानताका आधारमा सम्बन्ध कायम गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता अनुसार नेपालबाट तीनजना प्रधानमन्त्री भारत गैसकेको र त्यसबीचमा भारतबाट प्रधानमन्त्री नेपाल नआएको भन्दै उहाँले सो प्रस्ताव गरिएको बिबिसिसंगको कुराकानीमा बताउनुभएको हो । मन्त्री ज्ञवालीको यो कथनले प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमण संचार माध्यममा आए अनुसारको नभएको बुझ्न सकिन्छ । यद्यपि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी प्रधानमन्त्री ओलीसंग भेटन आतुर रहेको र सम्बन्ध सुधार्न चाहेको विश्लेषण पनि भैरहेको छ ।
त्यसो त प्रधानमन्त्री भएलगत्तैदेखि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको लगातारको फोन र निम्तापछि उहाँको भ्रमणको तालिका तयारी भैरहेको बताइन्छ । परराष्ट्र मन्त्रालयमा यतिबेला भ्रमण तालिका बनिरहेको बताउँदै एक अधिकारीले प्रधानमन्त्री ओलीले चैत्र महिनामै भारत भ्रमण गर्ने तयारी भइरहेको जानकारी दिएका छन् ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अधिकारीका अुनसार प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण चैत चौथो साता भ्रमण हुनसक्छ । भारत भ्रमणको तयारी भइरहेको र अहिले नै मिति तय नभइसकेको भन्दै प्रधानमन्त्रीको भ्रमणको मिति दुई देशको सहमतिमा छिट्टै घोषणा हुने उनले बताए । 
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई भारतको दवावका सामु नझुक्ने नेताका रूपमा आम नेपाली जनताले स्वीकारेका छन् । राजनीतिक प्रतिस्पर्धा गर्नेहरूका लागि बाहेक ओलीको अडान राष्ट्रिय स्वाभिमान उच्च राख्न कायम थियो । अहिले प्रधानमन्त्री ओली भारत भ्रमणको तयारीमा हुनुहुन्छ । प्रधानमन्त्री नहुँदैदेखि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले पटकपटक फोन गरेर बधाई दिए, भारतीय विदेशमन्त्री नै नेपाल आएर बधाई दिइन् ।
यो निकै रहस्यमय र आश्चर्यलाग्दो विषय छ । भारत, ओलीसंग निकट सम्बन्ध कायम गर्न चाहन्छ भन्ने प्रष्टै छ । किनभने भारतले नाकाबन्दी लगाएपछि ओलीले भारतको दवावसामु नझुकेर चीनसंग व्यापार, पारवहन तथा पेट्रोलियम सम्झौता गरिदिएपछि भारत तिल्मिलाएको हो । भारतले जे चाह्यो नेपालमा त्यही हुन्छ भन्ने भ्रम ओलीले नै तोडेका हुन् । तर, यसको परीक्षण हुन अझै बाँकी छ । किनभने भारतले जुन ढंगले ओलीलाई गलाउन खोजेको थियो, ओलीको व्यवहार त्यसको विपरीत पाएपछि भारतले नाकाबन्दी लगाएको थियो । तर, यो भारतकै लागि प्रत्युत्पादक सावित भयो ।
ओलीले भारतले जे भन्यो त्यही मान्ने भ्रम त्यहाँका नेतामा थियो । यसैकारण संविधान जारी नगर्न दवाव दिन २०७२ असोज १ गते भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका विशेष दूत भएर विदेशसचिव एस जयशंकर नेपाल आए । उनी त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सोझै बालकोटस्थित केपी शर्मा ओलीनिवास पुगे र ओलीसँग अढाइ घन्टा वार्ता गरे । जयशंकरमार्फत मोदीको सन्देश थियो– “संविधान जारी गर्ने समयसीमा (३ असोज) साता–दश दिन लम्ब्याएर भए पनि मधेशीलाई सहमतिमा ल्याउनुप¥यो । अन्यथा भारतले संविधानलाई स्वागत गर्दैन, त्यो अवस्थामा नेपालमा चैन हुँदैन ।”
चेतावनी शैलीको उक्त सन्देश सुरूमै अस्वीकार गर्ने नेता ओली थिए । ओलीले विदेशसचिवको हैसियतमाथि प्रश्न उठाउँदै दबाब स्वीकार गर्न नसक्ने स्पष्ट पारे । ओलीले विशेष दूत पठाउने मोदीको निर्णयलाई आफू संविधान जारी गरेपछि प्रधानमन्त्री बन्नबाट रोक्ने कदमका रूपमा बुझे । नभन्दै असोज तेस्रो साता ओली प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार बन्दा विपक्षमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशील कोइराला स्वयंले उम्मेदवारी दिए । ओली प्रधानमन्त्री रहुन्जेल भारतसँग सम्बन्ध सुधार भएन ।
नाकाबन्दी सामना गर्ने ओली सरकारको निर्णयको नेपालमा प्रशंसा भयो । आम रूपमा ओलीले साथ पाए । अन्ततः भारतले माघमा नाकाबन्दी फिर्ता गर्नुपर्ने अवस्था आयो । त्यसबीचमा संविधान संशोधन पनि भयो, तर मधेशी मोर्चाले स्वागत गरेन । भारतले भने एक कदमअघि भन्दै प्रशंसा ग¥यो । नाकाबन्दी अन्त्यका लागि ओलीले उपप्रधानमन्त्री कमल थापालाई तीनपटक, अर्थमन्त्री विष्णु पौडेललाई एकपटक भारत पठाए ।
तर ९ महिनापछि ओली सरकार ढल्यो । प्रचण्डको नेतृत्वमा सरकार बन्यो । संविधान संशोधनका लागि प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारले गरेको प्रयास असफल भयो । संसद्ले नै अस्वीकार गरिसकेपछि निर्वाचनमा जान मधेशी मोर्चा पनि सहमत भए । त्यसपछि सरकार परिवर्तन भयो । स्थानीय, प्रदेश र प्रतिनिधिसभा निर्वाचन सम्पन्न भयो र भारतले समर्थन गर्यो । १७ असोजमा एमाले र माओवादीबीच पार्टी एकता गर्ने लक्ष्यसहित चुनावी गठबन्धनको घोषणापछि भारतले प्रधामन्त्री केपी ओलीसँग सम्बन्ध सुधारको प्रयत्न गरेको थियोे । किनभने निर्वाचनमा गठबन्धनले बहुमत ल्याउने र ओली प्रधानमन्त्री बन्ने आँकलन दिल्लीको थियो । र भयो पनि त्यही । 
अहिले ओली मोदी सम्बन्ध सुमधुर बनेको संकेत छ । र, यो सम्बन्धले नेपालको हित कति गर्छ भन्ने विचारणीय प्रश्न छ । किनभने भारत जहिल्यै भने भनेको कुरा पूरा नगर्ने र गर्ने कुरा भन्दै नभन्ने गर्दछ । संविधानका विषयमा उसको चासो र स्वार्थ सबैले बुझेकै कुरा हो । नेपालको विकासमा चीनको चासो र प्रयास पनि भारतका लागि टाउको दुखाई बन्दैआएको छ ।
यस्तोमा चीनसंगको रेलमार्गको सम्झौता र तयारी, पेट्रोलियम आयातको सम्भावनाको अन्वेषणमा चीनको सहयोग, औद्योगिक क्षेत्रमा चीनको लगानी र भारतीय कम्पनीले काम नगरी ओगटेर बसेका जलविद्युत आयोजनाका लाइसेन्स खारेजी जस्ता निर्णयले ओली सरकारसंग भारतले सम्बन्ध सुमधुर बनाउनुको विकल्प देखेको छैन ।
नेपाललाई सधैं चेपुवामा पार्दैआएको भारत अहिले ओलीकै कारण चेपुवामा परेको छ । नेपाललाई सानो र कमजोर राष्ट्र भनेर हेप्नुको साटो उसलाई सा लिएर अघि बढ्नु नै भारतको हितमा भएको स्पष्ट संकेत भारतले दिएको छ र भारतबाट नेपालले आफ्नो स्वाभिमान कायम राख्दै यथेष्ट लाभ नेपालले लिनुपर्दछ । यसकका लागि दुई तिहाईको सरकार कति सफल हुन्छ त्यो भने हेर्न बाँकी छ ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
कि प्रतिवेदन सच्याउ, कि नेपाल छाड (03.27.2018)
किन सेलायो पार्टी एकता ? (03.20.2018)
दुईतिहाइको दौडमा निर्देशित अवरोध ! (03.20.2018)
बाम गठबन्धनको मधेश मोहको रहस्य (03.20.2018)
दुईतिहाइको आशमा सरकार विस्तारमा विलम्ब ! संघीय संसदको अधिवेशन प्रारम्भ (03.06.2018)
कांग्रेसमा देउवाको एकलौटी (03.06.2018)
महाकालीमा भारतको अर्को बलमिच्याई (03.06.2018)
देउवाले कसैलाई नछोड्ने (02.20.2018)
दुई पार्टीबीच एकताको सहमति मन्त्रिमण्डल विस्तारको ढोका खुल्यो (02.20.2018)
के के ग¥यो कांग्रेस सरकारले ? (02.20.2018)
सीमा अतिक्रमण : सबैले देख्ने, सरकारले नदेख्ने (01.30.2018)
प्रदेश सरकारमा बाम गठबन्धनको सहमति : केन्द्रीय सरकार बन्नु अघि नै पार्टी एकता (01.30.2018)
आर्थिक संकट आउनसक्ने चेतावनी (01.30.2018)
शहीदको भण्डार बन्दै देश (01.30.2018)
दुराशयपूर्ण भित्री खेल रोकिएको छैन : राष्ट्रियसभा र प्रदेश सरकारतिर ध्यान केन्द्रित (01.25.2018)
प्रदेश प्रणालीको अभ्यास शुरु, राजधानीको विवादले उग्ररुप (01.25.2018)
गम्भीर रोगका औषधिको मूल्यमा मनोमानी (01.25.2018)
वाम सरकारको बाटो छेक्ने प्रयास जारी (01.09.2018)
प्रदेश राजधानीको ववण्डर (01.09.2018)
राष्ट्रियसभामा बाम गठबन्धनको ४३ सिट (01.09.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]