युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Tuesday, 11.20.2018, 04:46pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
प्रधानमन्त्री ओली भारत भ्रमणबाट सन्तुष्ट : सम्बन्ध सुधारमा परिणामको प्रतिक्षा
Thursday, 04.12.2018, 11:29am (GMT+5.5)

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद शर्मा ओली भारतको तीन दिने राजकीय भ्रमण पूरा गरी गत आइतवार स्वदेश फर्केपछि यसको उपलब्धि र नेपाल भारत सम्बन्धको भावी दिशावारे बौद्धिक राजनीतिक वृत्तमा गम्भिर बहस सुरू भएको छ । २०७२ सालको क्रुर नाकाबन्दी र संविधान संशोधनका लागि चर्को दवाव प्रवाहका कारण चिस्सिएको नेपाल भारत सम्बन्धलाई परिवर्तित सन्दर्भमा अहस्तक्षेप, पारस्परिक सद्भाव, विश्वास र सहयोग विस्तारका आधारमा पुनः परिभाषित गरी न्यानो बनाउने दुवै देशको चाहनालाई यो भ्रमणले मूर्त रूप दिएको विश्वास दुवै देशका प्रधानमन्त्रीले प्रकट गरेको देखिन्छ । भारतसंग सम्बन्ध चिसिँदा नेपालको सत्ताले अनेक झमेला बेहोर्नुपर्ने तीतो यथार्थबोध गर्नुभएका प्रधानमन्त्री ओलीका लागि यो भ्रमण विश्वासको नयाँ वातावरण सिर्जना गर्ने अवसरमा परिणत भएको छ भने भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका लागि पनि नेपालसंग बिग्रिएको सम्बन्ध सुधार गर्ने मौका मिलेको आम बुझाइ छ । आआफ्नो देशमा लोकप्रिय मानिएका दुई देशका शक्तिशाली प्रधानमन्त्रीहरूबीचको एकल संवाद र सामूहिक रुपमा छलफल गरिएका विषयले कार्यान्वयनको क्रममा कुन दिशा र कस्तो गति लिने हो भन्नेतिर नै अहिले आम नेपालीको ध्यान केन्द्रित छ । भारतले आफ्नो पूर्वधारणालाई बदलेर नेपालको परिवर्तित राजनीतिक अवस्थालाई स्वागत गरेको बुझाइ भ्रमण दलका सदस्यहरू रहेको पाइएको छ भने रातो गलैंचा बिच्छ्याएर गरिएको स्वागतबाट सत्ता सुरक्षामा कुनै खतरा नभएको आभास प्रधानमन्त्री ओलीले पाउनुभएको विश्वास पनि गरिएको छ । पूर्व सहमति र सम्झौताहरूदेखि लिएर यो चरणमा विकसित भएको समझदारी र सम्झौताको द्रूत कार्यान्वयन कसरी हुने हो भन्नेतिर आम चासो बढेको छ ।
प्रधानमन्त्री ओलीको यस पटकको भ्रमणले नेपालको आन्तरिक मामिलालाई अन्य मुलुकमा छलफलको विषय नबाउने धारणालाई स्थापित गरेको अनुभूत गराएको छ । सहमति र सम्झौता गर्दै जाने तर कार्यान्वयमा भने कुनै चासो नराखी आयोजनाहरू ओगटिमात्र रहने भारतको प्रवृतिमाथि पनि यस पटक गहन प्रश्न उठेको देखिएको छ । भारतले विगतमा वैदेशिक सम्बन्ध परिचालनमा समान धारणा बनाएर सहकार्य गर्न गर्दैआएको जिकिरको पनि यस पटक कुनै गुञ्जाइस देखिएन । यसबाट नेपालले आत्मनिर्णयको अधिकार सुरक्षित गर्ने क्षमता बढाएको आभास पनि भएको छ । तर तराईको चौथाइ भाग डुवाउने गरी निर्मित भएका तटबन्धहरूबाट सिर्जित मानवीय समस्या, सीमा क्षेत्रमा भैरहेको अतिक्रमणदेखि लिएर नोटबन्दीको शिकार भएर राष्ट्र बैंकमा थन्किएका एक हजार र पाँच सय भारूकाबारे परिणामदायी कुरा नहुनुलाई आश्चर्यको विषय मानिएको छ । भारतले जे भन्छ त्यो गर्दैन र जे गर्छ त्यो नभनिकन बलात् गर्छ भन्ने धारणा नेपालभित्र सधैं जमेको छ । महाकाली एकीकृत सन्धि गर्दा छ महिनाभित्र तयार गर्ने र तत्काल निर्माण सुरु गर्ने भनिएको पञ्चेश्वर आयोजना २२ हिउँद वितिसक्दा पनि यथास्थितिमै छ । लगानी स्रोतको व्यवस्था भैसकेर पनि निर्माणको चरणमा जानबाट रोकिएको अरूण–३, अन्ततः दश वर्ष अघि भारतकै हातमा पुगेर पनि अझै थन्किएर बसेको छ भने माथिल्लो कर्णालीको पनि हालत उस्तै छ । अहिले जलमार्ग, रेलमार्ग र कृषिमा आधुनिकीकरणका लागि भएको समझदारीले नयाँ सपना देखाएको भए पनि भरविश्वासको स्थिति सिर्जना हुन बाँकी नै छ । प्रधानमन्त्री ओलीको यस पटकको भ्रमणलाई विशेष महत्व दिएका भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जलमार्ग र रेलमार्गको नयाँ प्रकरणलाई चीनलाई दिएको चुनौतीको रुपमा उल्लेख गरेर के सन्देश दिन खोजिएको हो बुझिनसक्नु छ । नेपाल  र भारतबीचको सम्बन्ध सुधारमा अब शंका नगर्न आग्रह गरिए पनि धम्क्याउने र पट्याउने रणनीति विफल भएपछि फकाउने र पट्याउने रणनीति अख्तियार भएको निष्कर्षसमेत कतिपय विश्लेषकहरूले निकालेका छन् ।
आफ्ना छिमेकी मित्रदेशसंग समानताका आधारमा असल सम्बन्ध स्थापित गर्ने र तटस्थ परराष्ट्रनीति अवलम्बन गर्ने नेपालको घोषित नीति छ । भारतसितको सम्बन्धलाई प्रथम प्राथमिकतामा राखेर प्रधानमन्त्री बन्नासाथ सर्वप्रथम भारतकै भ्रमण गर्ने प्रचलनलाई प्रधानमन्त्री ओलीले पनि निरन्तरता दिनुभएको छ । नेपालको स्थिरता र विकासमा भारतको सहयोगको अपेक्षालाई कसैले पनि अन्यथा ठानेका पनि छैनन् । सम्पन्न भारत भ्रमणले नेपालको अर्को छिमेकी मित्रदेश चीनसितको विस्तारोन्मुख सम्बन्धलाई कति प्रभावित पार्ने हो भन्नेतिर पनि अहिले चासो बढिरहेको छ । चिनीया लगानीको बिजुली भारतले नकिन्ने भनेर प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणकै बेला भारतीय सञ्चार माध्यमबाट भएको धुवाधार प्रचारको निहितार्थ के हो भन्ने गम्भीर प्रश्न पनि खडा भएको छ । प्रधानमन्त्री ओलीले दुई वर्ष अगाडि चीनसंग गर्नुभएको व्यापार र पारवहन सम्झौता र विकसित समझदारीका आधारमा लगानी विस्तारको बढ्दो सम्भावना भारतका लागि जति नै अरुचिकर रहेको प्रतीत भए पनि नेपालका लागि अपरिहार्य आवश्यकता हो । चिनिया रेल काठमाडौं, पोखरा र लुम्बिनी ल्याउने प्रस्तावले झक्झक्याएकै कारण भारतले रक्सौल–काठमाडौं रेलविस्तारको प्रस्ताव अगाडि सारेको बुझ्न कठिन छैन । नेपालले कुटनीतिक चातुर्य र क्षमता देखाएर दुवै छिमेकी देशसित समव्यवहार गरी आन्तरिक विकासका निम्ति सहकार्यको दरिलो संस्कार बसाल्नु नेपालको दूरगामी हितमा छ । आफ्नो राष्ट्रिय धारणा र चाहनालाई सुष्पस्ट र दरिलो ढंगले राख्नसक्ने क्षमतावान व्यक्तित्वको छवि बनाउनुभएका प्रधानमन्त्री ओलीले दुवै छिमेकीसंग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गर्न अब कस्तो कदम चाल्नुहुन्छ भन्ने कुतुहलता जागृत भैरहेको छ । एक छिमेकीसंगको बहुआयामिक सम्बन्ध विस्तारमा अर्को छिमेकी बाधक नबन्ने परिस्थितिको सिर्जना गर्नु जति नै चुनौतीपूर्ण भए पनि त्यसको अर्को विकल्प छैन । प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणको दीर्घकालीन असर कुन कुन क्षेत्रमा कसरी देखिंदै जाने हो भन्नेबारे सवैतिर चासो र जिज्ञाशा बढिरहेको छ ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
बाइस वर्षसम्म के हेरेर बस्यौ ? (04.12.2018)
लेनिन दिवसमा पार्टी एकता घोषणा ! (04.12.2018)
ईयूको चलखेलप्रति गिरिजाको आक्रोश र ओलीको अडान (04.03.2018)
नयाँ दिल्लीमा कसरी प्रकट होला नेपालको अडान ? (04.03.2018)
ओलीले मोदीलाई दिएको त्यो जवाफ (04.03.2018)
जटिल सम्बन्धका कसिला गाँठाहरू फुकाउने कसरत (03.27.2018)
मोदी नेपाल कहीले आउलान् ? (03.27.2018)
कि प्रतिवेदन सच्याउ, कि नेपाल छाड (03.27.2018)
दुईतिहाइको दौडमा निर्देशित अवरोध ! (03.20.2018)
किन सेलायो पार्टी एकता ? (03.20.2018)
बाम गठबन्धनको मधेश मोहको रहस्य (03.20.2018)
दुईतिहाइको आशमा सरकार विस्तारमा विलम्ब ! संघीय संसदको अधिवेशन प्रारम्भ (03.06.2018)
कांग्रेसमा देउवाको एकलौटी (03.06.2018)
महाकालीमा भारतको अर्को बलमिच्याई (03.06.2018)
दुई पार्टीबीच एकताको सहमति मन्त्रिमण्डल विस्तारको ढोका खुल्यो (02.20.2018)
देउवाले कसैलाई नछोड्ने (02.20.2018)
के के ग¥यो कांग्रेस सरकारले ? (02.20.2018)
सीमा अतिक्रमण : सबैले देख्ने, सरकारले नदेख्ने (01.30.2018)
प्रदेश सरकारमा बाम गठबन्धनको सहमति : केन्द्रीय सरकार बन्नु अघि नै पार्टी एकता (01.30.2018)
शहीदको भण्डार बन्दै देश (01.30.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]