युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Tuesday, 11.20.2018, 04:46pm (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
सलाम सुस्ताबासीको हिम्मतलाई
Tuesday, 07.10.2018, 02:47pm (GMT+5.5)

काठमाडौं । भारतको चरम चपेटामा परेका नवलपरासीको सुस्ताबासीले ऐतिहासक र साहसिक काम गरेका छन् । भारतले पानी लैजाने गण्डक नहरका कारण डुबानमा परेपछि उनीहरुले गत आइतबार  भारततिर पानी लैजाने गरेको नहर नै भत्काइदिए । भारतले पानी लैजाने गरेको गण्डक नहरको पानीले खेतियोग्य जमिन डुबानमा परेपछि नवलपरासीको सुस्ताका बासिन्दाले बाँध भत्काएर पानी निकास गराएका हुन् ।
भारतीय पक्षले साइफन सफा नगरिदिँदा र ह्युमपाइप अग्लो स्थानमा राखिदिएकाले पानी बगेर नहरमा नखस्दा हरेक वर्ष सुस्ता डुबानमा पर्दै आएको छ । सुस्ता गाउँपालिका वडानम्बर २ को गुडरियास्थित बाँध भत्काएर उत्तर बस्ती र खेतको पानी नहरमा फालिदिएका हुन् । गत वर्ष पनि डुबानका कारण धानखेती नष्ट भएको थियो । खेती जोगाउनका लागि जोखिम मोलेरै बाँध भत्काइदिएको स्थानीयले बताएका छन् ।
भारतीय नहर व्यवस्थित नहुँदा हरेक वर्ष सुस्ताको सयौं बिघा खेत डुबानमा पर्दै आएको छ । यस पटक पनि करिब २ सय बिघा धान खेत डुबानमा परेको छ ।
नवलपरासीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी देवेन्द्र लामिछानेले समस्या समाधानको विषयमा भारतीय पक्षसँग छलफल सुरु गरिएको जानकारी दिनुभएको छ । उहाँका अनुसार गण्डक सिँचाइ आयोजनाका डिजी, सुस्ता गाउँपालिका अध्यक्ष, सुरक्षा प्रमुखसहित भारतीय पक्षसँग छलफल सुरु गरिएको छ ।
सुस्ताको इतिहास र अतिक्रमणको सुरुवात
सुस्तामा भारतले अतिक्रमण गर्न थालेको २०३० सालदेखि नै हो । यो क्षेत्रलाई भारतले विवादको विषय बनाउँदै आएको छ । यद्यपि सुस्ताको पूरै क्षेत्र नेपाली भूमि नै हो । २०२२ सालमा राजा महेन्द्रबाट भूपू सैनिकहरुको निम्ति बसोबासको व्यवस्था मिलाउन सुस्ता क्षेत्र तोकिएको थियो । त्यस अनुरुप २०२४ सालदेखि किशोर गुरुङको नेतृत्वमा सुस्तामा बसोबास सुरु भयो र एउटा पञ्चायतकै मान्यता पायो ।
२०२४, ०२५ र ०२६ सालसम्म यस पञ्चायतको प्रधानपञ्च पनि किशोर गुरुङ्ग नै थिए । त्यसपछि २०२८ सालमा चुनाव भयो र भक्तबहादुर प्रधानले प्रधानपञ्चमा जिते । उनको पहलमा २०२८ सालदेखि ०२९ सालसम्म यहाँका सम्पूर्ण जग्गाहरुको कित्ताकाट र नापी भयो र यहाँ बसोबास गर्नेलाई जग्गाधनी पूर्जा पनि वितरण गरियो । त्यतिबेला लगभग सात सय घरधुरीले लालपूर्जा पाएका थिए ।
२०३४ सालमा नारायणी नदीमा ठूलो बाढी आयो । सुस्ताको धेरै भूमि डुबानमा पर्यो र नदीले साविकको धार बदल्यो । त्यस्तो स्थितिमा सुस्ताबासीलाई त्रिवेणीमा ल्याएर राखियो र २०३८ सालमा सुस्तालाई त्रिवेणीमा गाभेर एउटै पञ्चायत बनाउने काम भयो । त्यसपछि २०३९ सालको निर्वाचनमा उक्त गाउँ पञ्चायतमा टेकनारायण उपाध्याय प्रधानपञ्च भए ।
त्यतिबेला सुस्ताबासीलाई जनसंख्याको आधारमा त्रिवेणीमा जग्गा दिने काम भयो । तीनजनाको परिवारलाई दश कठ्ठा, पाँचजनाको परिवारलाई एक विघा र छदेखि बढीको परिवारलाई डेढ विघाको हिसाबले जग्गा दिइयो । सुस्तामा नापी हुँदा जग्गा लिन बाँकी रहेका अर्थात् तत्कालमा पूर्जा नभएकाहरुलाई झाडी रहेको भूभाग दिइयो ।
यसरी सुस्ताका केही मानिसहरु जग्गा पाउनबाट बन्चित भए । जग्गा पाउनबाट वञ्चित भएका मानिसहरुले तत्कालीन बडाहाकिमकहाँ गएर उजुरी गरेपछि उनले सुस्ता नेपालकै भूमि हो त्यही गएर बस्ने निर्देशन दिए । तत्पश्चात् मुन्ना खाँको नेतृत्वमा सुस्तामा पुनर्वास भयो । सुरुमा ३६ घरधुरी सुस्ता गएको थियो र पछि एक सय ५० पुग्यो । त्यतिबेला त्रिशुली, धादिङ लगायतका जिल्लाबाट पनि मानिसहरु आएका थिए । त्यही बेलादेखि सुस्तामा बसोबास गरेका नेपालीहरुलाई भारतीयहरुले भारतीय बन्न दबाब दिएका थिए ।
नेपाली भूमिमा आफ्नै जग्गामा गएर बस्दा पनि भारतीयहरुबाट यस किसिमको दबाब आएपछि झगडाको बीउ सुरु भयो । २०३८ सालमा सुस्ताका केही मान्छेलाई भारतीय प्रहरीले थुने । भारतले २०३९ सालमा सुस्ताबासीमाथि फेरि आक्रमण गर्यो । २०४० साल भदौ महिनामा भारतीयहरुले सुस्तामा एकदमै ठूलो आक्रमण भयो । उक्त आक्रमणमा सर्नाली मियाँ र महमद रफी खान गरी दुईजना नेपालीको मृत्यु भयो । त्यसपछि सुस्तामा नेपाल प्रहरीको एउटा चौकी राख्ने काम भयो । भारतीय पक्षले २०४२–०४३ सालमा पनि आक्रमण गरे । त्यतिबेलासम्म पनि सुस्ता पूरै नेपालीकै कब्जामा थियो तर पछि भारतले सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) राख्यो र त्यसको माध्यमबाट अतिक्रमणको शृङ्खला विस्तार गर्यो । अहिले ६० प्रतिशत भूभाग भारतले कब्जा गरिसकेको छ ।
ऐतिहासिक दस्तावेज अनुसार सुस्ताको जम्मा क्षेत्रफल २१ हजार हेक्टर हो । अहिले १६ हजार हेक्टर भूमि भारतले कब्जा गरिसकेको छ । अहिले नेपालको भागमा ५ हजार हेक्टर जमिन मात्र बाँकी छ । ऐतिहासिक नक्सा, अभिलेख, दस्तावेज, सुगौली सन्धि र विशेषज्ञहरुको भनाइ अनुसार सुस्ताको भूमि पूर्वमा भेडियारीदेखि धनैया, ढोङसोता र रहुवाघोलासम्म छ ।
आफ्नो भूमि निरन्तर अतिक्रमित हुने र भएको जमिन पनि भारतकै कारण डुबानमा पर्दै  आएपछि सुस्ताबासीले देखाएको साहसको जति तारिफ गरे पनि कम हुन्छ । भारतले गण्डक सम्झौता अनुसार दिनुपर्ने क्षतिपूर्ति अहिलेसम्म दिएको छैन । सरकारले भारतसंगको सम्बन्ध जतिसुकै सुमधुर भएको भनेर फलाको हाले पनि जनताले त्यसमा तात्विक भिन्नता पाउन सकेका छैनन् । 


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
प्रधानमन्त्रीको आसन्न चीन भ्रमणबारे व्यापक उत्सुकता : चरम व्यापार घाटाले सरकारलाई ठूलो चुनौती (06.12.2018)
मातृभूमिको माया यसरी दर्शाए डा. देवकोटाले (06.12.2018)
तेल तस्करी रोक्न सरकारी संयन्त्र असफल- नेविसंघको मूल्यवृद्धि बिरुद्ध प्रदर्शन (06.12.2018)
हामी हाम्रो निर्णय आफैं गर्न सक्छौं ः प्रधानमन्त्री ओली (06.12.2018)
ट्रम्प र किम शिखर वार्ता (06.12.2018)
खोतल्नुपर्ने दुई षड्यन्त्रात्मक हत्या काण्ड (05.30.2018)
आज संघीय सरकारको पहिलो बजेट (05.30.2018)
यही हो भारतको सदासयता र सहयोग ! (05.30.2018)
मोदी भ्रमणले ल्याएको तरङ्ग (05.15.2018)
डुवानका विषयमा किन गहन कुरा भएन ? (05.15.2018)
राजनीतिमा लागेको जोगी बन्न हैन रैछ (05.15.2018)
सुन तस्करीको डरलाग्दो जालो (05.08.2018)
मोदी नेपाल आउँदै– नाकाबन्दीको पीडा बिर्साउन के गर्लान् ? (05.08.2018)
एकताको अलमल नेताहरुको व्यवस्थापन (05.08.2018)
जनअपेक्षा विपरीत राजनीतिक वातावरण धुमिल बन्दै- पार्टी एकतामा शंकाको कालो बादल (04.24.2018)
“अझै दुई महिना पार्टी एकता हुँदैन” (04.24.2018)
स्थानीय तहलाई अधिकार, कानुनको अभावमा अलपत्र (04.24.2018)
प्रधानमन्त्री ओली भारत भ्रमणबाट सन्तुष्ट : सम्बन्ध सुधारमा परिणामको प्रतिक्षा (04.12.2018)
बाइस वर्षसम्म के हेरेर बस्यौ ? (04.12.2018)
लेनिन दिवसमा पार्टी एकता घोषणा ! (04.12.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]