युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Wednesday, 12.19.2018, 11:38am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
अपराधको बिरोध गर्दा पनि गोली खानुपर्ने ?
Tuesday, 08.28.2018, 01:23pm (GMT+5.5)

काठमाडौं । कञ्चनपुरकी १३ वर्षीया बालिका निर्मला पन्तको बलात्कारपछि भएको हत्याले अहिले सिंगो देश तातेको छ । सरकारले हत्या भएकी पन्तको परिवार र आन्दोलनका क्रममा प्रहरीको गोली लागेर मृत्यु भएकाको परिवारलाई १० लाख रुपैयाँ राहतको घोषणा गरेको छ । प्रहरी अनुसन्धान फितलो भयो भन्दै त्यहाँका प्रहरी प्रमुखलाई निलम्बित गरेको छ । प्रहरीले वास्तविक अपराधीलाई बचाउन खोजेको आरोप लगाउँदै स्थानीयले गरेको आन्दोलन हिंसात्मक भयो । प्रहरीको गोली लागेर एकजना बालकको मृत्यु भयो । 
कञ्चनपुर घटनालाई लिएर सत्तापक्षका नेताहरूले कांग्रेसले राजनीतिकरण गरेको आरोप लगाए । अपराधीलाई कारबाही गर्न माग गर्नु कांग्रेसी हुनु हो र ? यदि घटनालाई कांग्रेसले नै उचालेको रहेछ भने सरकारले किन पीडितहरूलाई १० लाखका दरले क्षतिपूर्ति दियो ? किन उच्चस्तरीय छानबिन समिति बनायो । सिडिओ र प्रहरी प्रमुखकको किन सरुवा ग¥यो अनि प्रहरी प्रमुखलाई किन निलम्बित ग¥यो ? 
यी प्रश्नहरूले विगतदेखिको एउटा प्रवृत्तिलाई निरन्तरता दिएको छ त्यो भनेको सरकारहरू भीडमा गोली नचलेसम्म सुन्दैन र देख्दैन । कञ्चनपुरमा त्यही भयो । त्यहाँ कुनै राजनीतिक दलको बिरोध प्रदर्शन हैन बालिका बलात्कारीलाई कारबाहीको माग गरिएको थियो ।
बलात्कार महिलाका लागि जीवनको सबभन्दा कठीन क्षण हो । बलात्कारपछिको उसको जीवन लगभग तहसनहस नै हुन्छ । बलात्कार गर्ने पुरुषको तुलनामा अपराधको शिकार हुने महिला समाजमा घृणाको पात्र बन्ने गरेका छन् । बलात्कारी पहुँचवाला भयो भने अझ उसलाई जोगाउने काम हुन्छ । 
बलात्कार हिंस्रक भावनाको उपज हो । केही वर्षअघि सार्वजनिक भएको एक अध्ययन प्रतिवदेन अनुसार जलवायु परिवर्तनले मानिसमा हिंसाको भावना बढाइरहेको छ र त्यो हिंसामा बलात्कार पनि पर्दछ । हत्याभन्दा जघन्य अपराध मानिने बलात्कार अस्वस्थ मानसिकताको उपज मात्र हो । यसको मतलब मानसिक सन्तुलन ठीक नभएको भन्ने हैन । मानिस पागल नहुँदा पनि मन–मस्तिष्कमा विकार भरिंदा हिंस्रक बन्छ, बलात्कारी बन्छ । यस्तो अहिलेको शदीमा मात्र हैन आदिकालदेखि नै हुँदैआएको छ । फरक के भने प्राचीन समयमा भन्दा आधुनिककालमा यस्ता घटनाहरू निकै बढ्दै गएका छन् । 
खासमा बलात्कार एक अपराध मात्र नभएर बिकार वा रोग हो । आजभोलि नाबालकले बलात्कार गरेका घटना सुनिन्छ । पिण्ड खाने बेलाका वृद्धले नाबालिका बलात्कार गरेका पनि सुनिन्छन् । नातीले हजुरआमा बलात्कार गरेका घटना अनि हजुबाले नातिनी बलात्कार गरेको घटना पनि नेपालमै सुनिन्छ । यो सब एक प्रकारको रोगका कारणले हो जसलाई मानसिक विकार भनिन्छ । समाजशास्त्रीहरू बलात्कारलाई एक जघन्य अपराध मात्र होइन कि एक अस्वस्थ समाजका उपजका रुपमा लिनुपर्ने बताउँछन् । त्यो त्यस्तो समाज हो जहाँ महिलामाथि डर धाक देखाउने तथा महिलालाई अनादर अनि खेलौना मात्र सम्झने  गरिन्छ ।
मानसिक विचलन, महिलालाई तुच्छ ठान्ने प्रचलन (अब्सेसन) तथा व्यक्तित्व विकारहरूका कारण पनि मानिसले बलात्कार गर्छन् । तीमध्ये पुरुषमा हुने पुरुषत्वको अहं पनि एक प्रमुख कारण हो । अर्कोतिर सूचना प्रविधिको विकासले हरेकको हातहातमा पुगेको मोबाइल फोनका कारण मानिसले अनेक किसिमका अश्लील चलचित्र तथा चित्रहरूका कारण पनि यौन दुव्र्यवहार बढेको छ । कम उमेरका व्यक्तिहरूले गर्ने बलात्कारमा यो एउटा प्रमुख कारण मानिएको छ । 
प्रायः बलात्कारीको उमेर १६ वर्षदेखि २५ वर्षको बीचमा हुन्छ । आजभोलि बालक र वृद्धहरू पनि यसमा संलगन पाइन्छन्, तर त्यो संख्या न्यून मात्र छ । अर्को तथ्य के पनि हो भने प्रायः बलात्कारीहरू अविवाहित हुन्छन् । तर एक अध्ययनका अनुसार बलात्कारीमध्ये आधा संख्या विवाहित पुरुषहरूको हुने गरेको छ । यसै गरी युवावर्गमा यो प्रवृत्ति बढी देखिए तापनि ४० देखि ५० वर्ष, कतिपय अवस्थामा ६०, ७० वर्षका व्यक्तिमा पनि अनुकूल परिस्थिति हुँदा यस्तो घटना भएको देखिन्छ ।
अधिकांश बलात्कारी निम्न सामाजिक, आर्थिक स्तर भएका हुन्छन् । यिनीहरूको आय, शिक्षा र बुद्धि सामान्यभन्दा कम हुन्छ । बलात्कारीहरू प्रायः समाजविरोधी व्यक्तित्वका धनी हुन्छन् भने कतिपय अपराधी मनोविकृतिद्वारा पनि पीडित हुन्छन् । मद्यपान गर्ने तथा नशालु पदार्थको सेवन गर्ने व्यक्तिले पनि बलात्कार गरेको देखिन्छ । 
विश्वमा सबभन्दा बढी बलात्कार हुने देश
बलात्कार नहुने देश कुनै पनि छैन । तर विश्वमा सर्वाधिक बलात्कारका घटना घट्ने देशमा पहिलो नम्बरमा आउँछ दक्षिण अफ्रिका । त्यहाँ वर्षमा करिब ५ लाख महिलाहरू बलात्कारको सिकार बनिने गरेको अनुशन्धानले देखाएको छ । जहाँ ९ मध्ये केवल १ मात्र बलात्कारको घटना रेकर्डमा दर्ता हुने गर्छ । मेडिकल रिसर्ज काउन्सिलद्धारा जारी रिपोर्टका अनुसार दक्षिण अफ्रिकाका ४० प्रतिशत महिला आफ्नो पुरै जीवनमा बलात्कारको शिकार हुने गर्छन् ।
अझ खास कुरा त केछ भने त्यहाँ महिलामात्र नभएर पुरुष पनि पुरुषबाटै बलात्कारको शिकार हुने गर्छन् । रिपोर्टका अनुसार त्यहाँका ४ प्रतिशत पुरुषलाई अर्को पुरुषसँग सम्बन्ध राख्न दबाब दिइन्छ । यसबाहेक त्यहाँका ४१ प्रतिशत बालबालिका बलात्कारको शिकार हुन्छन् । जसमध्ये ५० प्रतिशत १८ वर्षभन्दा पहिले नै बलात्कारमा परिसकेका हुन्छन् ।
सबैभन्दा बढी बलात्कार हुने दोस्रो देशमा पर्दछ स्वीडेन । त्यहाँका ४ मध्ये १ महिला बलात्कारको शिकार हुने गर्छन् भने अमेरिका तेस्रो नम्बरमा पर्दछ । जर्ज मेसन युनिभर्सिटीको सेक्शुअल असाल्ट स्टेटिस्टिकका अनुसार ३ मा १ अमेरिकी महिला आफ्नो पुरै जीवनमा यौन शोषण झेल्ने गर्छन् ।
चौथो मुलुक हो बेलायत । त्यहाँ अनौठो के छ भने महिला मात्र हैन पुरुष पनि बलात्कृत हुन्छन् । तर बलात्कार गर्ने महिलाका लागि यसमा कुनै सजायको व्यवस्था छैन । यहाँ हरेक वर्ष ७३ हजार महिला र १२ हजार पुरुष बलात्कारको शिकार हुने गर्छन् ।
बलात्कारमा पाँचौं नम्बरमा परे पनि भारत सबभन्दा बदनाम देश हो । यहाँ बलात्कारमा पर्नेमा १८ देखि ३० वर्षीया महिला रहेका छन् । ३ मध्ये एक १८ वर्ष भन्दा कम उमेर र १० मा एक १४ वर्षभन्दा कम उमेर भएका यसको शिकार हुन्छन् ।
रोकथामको उपाय
बलात्कार समाजिक तथा कानुनी रूपमै एक जघन्य अपराध हो । त्यसैले संसारभरि नै बढ्दै गएका बलात्कारका घटनाहरू रोकथाम गर्न हरेक देशले कुनै न कुनै उपायहरू अपनाएका छन् । नेपालमा यस विषयमा नयाँ कानुन लागू भएको छ । तर निर्मला पन्त बलात्कार र हत्या प्रकरणपछि बलात्कारीलाई मृत्युदण्डको सजाय हुनुपर्ने माग जवर्जस्त रुपमा उठेको छ ।
कतिपय देशमा त बलात्कारीलाई निकै कठोर सजाय र मृत्युदण्डसमेत दिने व्यवस्था छ । नेपालमा पनि बलात्कारको प्रकृति हेरेर बलात्कारीलाई जेलसजायको दण्ड दिइन्छ भने सामाजिक रूपमा पनि बलात्कारीलाई कुट्ने, पिट्ने तथा यदाकदा सामाजिक रूपमा पनि बहिष्कार गर्ने गरिन्छ ।
हुन त दण्डसजाय बलात्कारको एक मात्र समाधान होइन । तर पनि दण्ड सजायले केही हदसम्म भए पनि बलात्कारका घटना न्यूनीकरण गर्न सक्षम रहेको देखिन्छ । बलात्कारमा प्रायः पुरुष नै विशेष रूपले अपराधी देखिन्छन् । त्यो किनभने समाजका घटेका अधिकांश बलात्कारका घटना पुरुषद्वारा नै गरिएको देखिन्छ । त्यसैले, यौन दुव्र्यवहारको न्यूनीकरण गर्न सबैभन्दा पहिला पुरुषमा महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोणमा आमूल परिवर्तन हुन जरुरी छ । यसका लागि नागरिक शिक्षा, समाजिक शिक्षा तथा यौन शिक्षा र मनोवैज्ञानिक परामर्श महत्वपूर्ण हुन्छ ।
अर्को महत्वपूर्ण पाटो आयआर्जनको अवसर, सुलभ शिक्षा र स्वास्थ्य तथा स्वस्थ वातावरण बलात्कार मात्र हैन कुनै पनि प्रकृतिको घटना कम गर्ने प्रमुख आधार हुन् । एउटा सभ्य समाजका लागि त्यो समाज स्वस्थ, सुखी र सम्पन्न हुनुपर्छ । यस्तो वातावरण बनाउनेतिर ध्यान नदिएर कानुन मात्रै कडा बनाउँदै जाँदा घटनाहरूमा कमी आउँदैन ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
सरकारप्रतिको विश्वास र भरोशा स्खलित हुने क्रममा ! (08.14.2018)
देवानी तथा फौजदारी संहिता : चिकित्सकहरु थर्कमान (08.14.2018)
संघीयता त २२ से २४ से जस्तो पो भयो (08.14.2018)
सरकारका पाँच महीना के के भयो यो अवधिमा ? (08.14.2018)
डा. केसीलाई नेतृत्व लिन प्रधानमन्त्रीको प्रस्ताव (08.14.2018)
डा.के.सी.को अनशनले दुईतिहाइको सरकार थर्कायो (07.25.2018)
निजी मेडिकल कलेज राष्ट्रियकरण गर्न माग (07.25.2018)
बीपी र पुष्पलाल- स्मृति दिवसमै सीमित (07.25.2018)
सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष आआफ्नै डम्फु बजाउने होडमा (07.10.2018)
जनप्रतिनिधिले खिल्ली उडाए जनमतको (07.10.2018)
सलाम सुस्ताबासीको हिम्मतलाई (07.10.2018)
प्रधानमन्त्रीको आसन्न चीन भ्रमणबारे व्यापक उत्सुकता : चरम व्यापार घाटाले सरकारलाई ठूलो चुनौती (06.12.2018)
तेल तस्करी रोक्न सरकारी संयन्त्र असफल- नेविसंघको मूल्यवृद्धि बिरुद्ध प्रदर्शन (06.12.2018)
मातृभूमिको माया यसरी दर्शाए डा. देवकोटाले (06.12.2018)
हामी हाम्रो निर्णय आफैं गर्न सक्छौं ः प्रधानमन्त्री ओली (06.12.2018)
ट्रम्प र किम शिखर वार्ता (06.12.2018)
खोतल्नुपर्ने दुई षड्यन्त्रात्मक हत्या काण्ड (05.30.2018)
आज संघीय सरकारको पहिलो बजेट (05.30.2018)
यही हो भारतको सदासयता र सहयोग ! (05.30.2018)
डुवानका विषयमा किन गहन कुरा भएन ? (05.15.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]