युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Saturday, 09.22.2018, 06:33am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
बिमस्टेक सम्मेलनको ‘कस्मेटिक’ तयारी !
Tuesday, 08.28.2018, 01:25pm (GMT+5.5)

काठमाडौं । भदौ १४ र १५ गते काठमाडौंमा हुनलागेको ‘बहुपक्षीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगाल खाडीको प्रयास’ (बिम्स्टेक)को चौथो सम्मेलनको तयारीमा अहिले राजधानी सिगार्ने क्रम चलिरहेको छ । नेपाल, भारत, भुटान, बंगलादेश, श्रीलङ्का, थाइल्याण्ड र म्यानमारका कार्यकारी प्रमुखहरूको सहभागितामा हुने यो सम्मेलनको आयोजना गर्न नेपाल सक्षम देखिएको अनुभूति भैरहे पनि विकास र समृद्धि’को नारा घन्किइरहेको पृष्ठभूमिमा सम्बद्ध मुलुकहरूसित लाभकारी आर्थिक सम्बन्ध विकसित गर्ने स्थितिको सिर्जना हुनसक्छ सक्दैन भन्नेतिर बौद्धिक कुटनीतिक विज्ञहरूको ध्यान केन्द्रित भैरहेको छ ।
खाल्डैखाल्डा बनेका र धुलाम्मे–हिलाम्मे रहेका राजधानीका सडकहरूमध्ये अतिथिहरूको प्रयोगमा आउने ठाउँहरूमा खाल्डो पुर्ने र सकेसम्म झिलिमिली पार्ने काम रातारात भैरहेको छ । त्रिभुवन बिमानस्थलदेखि लिएर कालीमाटी छेउको सोल्टी होटेलसम्म सातै देशका सरकार प्रमुखहरूका तस्वीरहरू अङ्कित स्वागत द्वारहरू ठडिएका छन् । अतिथि सत्कारमा राजधानीको केही भागले भने पनि सफा–सुन्दर हुने मौका पाएको छ ।
बिमस्टेकमा सहभागी सात राष्ट्रबीच आर्थिक व्यापारिक सम्बन्ध फैलिँदो छ । सन् १९९७ मा स्थापित यो संस्थामा नेपाल सन् २००४ मा मात्र प्रवेश गरेको हो । साँढे तीन दशक अगाडि स्थापित भएको ‘दक्षिण एसियाली सहयोग संगठन’ (सार्क) को हाल नेपाल अध्यक्ष रहे पनि भारत पाकिस्तान बेमेलका कारण सो संगठन अहिले पूरै ओझेलमा परेको छ । बिमस्टेकका ६ वटै देशसंग नेपालको व्यापारिक सम्बन्ध भए पनि नेपालको व्यापार घाटा उच्च छ । ती देशबाट नेपालमा  भित्रिएको लगानी २२ प्रतिशतमा सीमित रहे पनि व्यापारघाटा भने ६८ प्रतिशत पुगेको छ । ती देशबाट आयात उच्च रहेकाले व्यापार घाटा ७ खर्ब ८७ अर्बको अभिलेखमा पुगेको छ । बिमस्टेक देशहरूबाट नेपाल आउने पर्यटकहरूको संख्या पनि न्यून नै रहेको छ । काठमाडौंमा आयोजित चौथो सम्मेलनको अवसरलाई आर्थिक विकासका हेतुले निर्यात प्रबर्धन र पर्यटक वृद्धिका लागि आधार तयार गर्न सरकारले लाभकारी योजना तयार गर्ने खासै कसरत नगरेको जानकार सूत्रहरूको टिप्पणी छ । बढ्दो व्यापार घाटाले आर्थिक सार्वभौमिकताको अपेक्षा विपरीत परनिर्भरताको गति ह्वात्ह्वाती बढाएको अवस्था अहिले छ ।
बिमस्टेकबाट नेपालले के के लाभ लिनसक्छ भन्नेवारे सरकारले कुनै रचनात्मक गृहकार्य नगरेको खुला टिप्पणी भैरहेको छ । यो सम्मेलनमा भाग लिन भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी नेपाल आउने भएकाले सो अवसरमा रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन र थप नाकाबाट बल्क कार्गो ल्याउने पूर्वाधारका निम्ति समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर हुने भनिएको छ । तर बंगलादेशको बन्दरगाहसम्म सिधै पहुँचका लागि गर्नुपर्ने पहलतिर भने सरकारले कुनै चासो नराख्नुको कारण वारे भने कुतुहलतापूर्ण प्रश्न भने उठिरहेको छ । भारतसित नेपालको व्यापार घाटा हरेक वर्ष अनपेक्षित गतिमा चुलिँदैगएको भए पनि नेपालको सीमित उत्पादनले भारत प्रवेशमा निरन्तर समस्या भोगिरहेको छ भने अन्य मुलुकहरूसंगको व्यापार विस्तारका लागि बंगलादेशको बन्दरगाहसम्मको पहुँच बढाउने प्रयास नै भएको छैन । पारवहन साझेदारीका लागि अति आवश्यक रहेको यो विषय सरकारको कार्य सूचीमै नरहनु आश्चर्य छ ।
समृद्धिको सपना बाँडेर मात्रै हुँदैन आयात प्रतिस्थापन र निर्यात प्रबर्धनका लागि आन्तरिक उत्पादन वृद्धि अनिवार्य शर्त हो । उत्पादन वृद्धिको लक्ष लिखतमै सीमित छ । आन्तरिक उत्पादनका कतिपय वस्तुले आयातित वस्तुसंग नै प्रतिस्पर्धा गर्न नसकी बजार नपाएका घटना उजागर भैरहेका छन् भने बाह्य बजार प्रवेशका लागि कुटनीतिक पहलको अपेक्षा गर्नसक्ने अवस्था नै छैन । बिमस्टेक देशहरूसंगको आर्थिक सम्बन्ध विस्तारका लागि पनि भारतकै निगाह खोज्ने सत्ताधारीहरूको मानसिकतामा कुनै परिवर्तन देखिएको छैन । निगाहमुखी प्रवृति यथावत रहेसम्म बिमस्टेक वा अरू देशसंगको आयात निर्यात व्यापारमा सन्तुलन कायम हुने अवस्था सिर्जित हुने कुनै आधार नभएकाले बिमस्टेकको सम्मेलनबाट नेपालले के लाभ उठाउनसक्ला त भन्ने अहं प्रश्न खडा भएको पर्यवेक्षकहरूको टिप्पणी छ ।  


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
कांग्रेस महासमिति बैठक अहिलेदेखि नै आआफ्नै दाउ (08.28.2018)
अपराधको बिरोध गर्दा पनि गोली खानुपर्ने ? (08.28.2018)
सरकारप्रतिको विश्वास र भरोशा स्खलित हुने क्रममा ! (08.14.2018)
देवानी तथा फौजदारी संहिता : चिकित्सकहरु थर्कमान (08.14.2018)
संघीयता त २२ से २४ से जस्तो पो भयो (08.14.2018)
सरकारका पाँच महीना के के भयो यो अवधिमा ? (08.14.2018)
डा. केसीलाई नेतृत्व लिन प्रधानमन्त्रीको प्रस्ताव (08.14.2018)
डा.के.सी.को अनशनले दुईतिहाइको सरकार थर्कायो (07.25.2018)
निजी मेडिकल कलेज राष्ट्रियकरण गर्न माग (07.25.2018)
बीपी र पुष्पलाल- स्मृति दिवसमै सीमित (07.25.2018)
सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष आआफ्नै डम्फु बजाउने होडमा (07.10.2018)
जनप्रतिनिधिले खिल्ली उडाए जनमतको (07.10.2018)
सलाम सुस्ताबासीको हिम्मतलाई (07.10.2018)
प्रधानमन्त्रीको आसन्न चीन भ्रमणबारे व्यापक उत्सुकता : चरम व्यापार घाटाले सरकारलाई ठूलो चुनौती (06.12.2018)
तेल तस्करी रोक्न सरकारी संयन्त्र असफल- नेविसंघको मूल्यवृद्धि बिरुद्ध प्रदर्शन (06.12.2018)
मातृभूमिको माया यसरी दर्शाए डा. देवकोटाले (06.12.2018)
हामी हाम्रो निर्णय आफैं गर्न सक्छौं ः प्रधानमन्त्री ओली (06.12.2018)
ट्रम्प र किम शिखर वार्ता (06.12.2018)
खोतल्नुपर्ने दुई षड्यन्त्रात्मक हत्या काण्ड (05.30.2018)
आज संघीय सरकारको पहिलो बजेट (05.30.2018)



 
::| Latest News

 
[Page Top]