युगसम्बाद साप्ताहिक
Yugasambad Saptahik
Wednesday, 11.20.2019, 07:09am (GMT+5.5) Home Contact
 
 
::| Keyword:       [Advance Search]  
 
All News  
मुख्य समाचार
सम्पादकीय
दृष्‍टिकोण
आर्थिक
अन्तरर्वाता
विचार विवेचना
साहित्य भाषा
अन्तराष्ट्रिय
खेलकुद
कृति समीक्षा
अन्य समाचार
आजको समाचार
तस्वीरको बोली
दस्तावेज
विशेष रिपोर्ट
 
 
मुख्य समाचार
 
सभामुखमा डा. तुम्वाहाम्फे कसरी अयोग्य ?
Tuesday, 10.22.2019, 01:30pm (GMT+5.5)

काठमाडौं । कृष्णबहादुर महरा बलात्कार प्रयासको अभियोग लागेर सभामुखबाट राजीनामा दिएपछि अहिले सभामुखका लागि सत्तारुढ दलभित्र चर्को बहस छ । संविधान अनुसार सभामुख र उपसभामुख एउटै दल र लिंगको हुन नहुने प्रावधान छ । यस अनुसार तत्कालीन माओवादीबाट महरा सभामुख र एमालेबाट डा. शिवमाया तुम्बाहाङफे चयन हुनुभयो । दुई पार्टी एक भएपछि विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले एउटै दलको सभामुख र उपसभामुख हुन नहुने भन्दै बिराधे गरिरहे पनि यसको सुनुवाई भएन ।
नियतिको खेल नै भन्नुपर्छ अहिले सभामुख पद खाली छ र सत्तारुढ नेकपाले सभामुखका लागि उपसभामुख तुम्बाहाम्फेलाई राजीनामा गराउने योजना बनाइहेको छ । सत्तारुढ नेकपाले सभामुख आफूसंग राखेर उपसभामुख नेपाली कांग्रेस वा राजपालाई दिने संकेत गरे पनि अहिले राजनीतिक वृत्तमा उपसभामुख तुम्बाहाम्फेलाई नै सभामुख किन नबनाउने भन्ने चर्चा सुरु भएको छ । वास्तवमा भन्ने हो भने संसदको वितेको यो अवधिमा सभामुखले भन्दा उपसभामुख तुम्बाहाम्फेले संसद उत्कृष्ट किसिमले चलाएको चर्चा छ ।
अहिले नेकपाले सभामुख आफ्नो भागमै राख्न उपसभामुख शिवमायालाई राजीनामा दिन लगाउने योजना बनाएको छ । सभामुखमा सुवाष नेम्वाङ, देव गुरुङ र अग्नी सापकोटाको नाम चर्चामा छ । तर कसैले पनि शिवमायालाई नै सभामुख बनाउनुपर्छ भनेका छैनन् । 
संविधानसले समान सहभागिता सुनिश्चित गरे पनि महिलाका लागि कार्यकारी पद दिन दलहरुले देखाएको कञ्जुस्याई उदेकलाग्दो छ । खासमाा शिवमाया सभामुख बन्न कुनै कोणबाट पनि अयोग्य छैनन् । तर, उत्कृष्ट कार्य गर्दागर्दा उनी आफ्नै पार्टीका नेताहरुबाट पीडित हुनुपर्ने अवस्था छ । संसदको आयु अझै ३ वर्ष बाँकी छ तर महराको राजीनामासंगै सभामुख आफ्नै दलबाट खोजेको नेकपाले उनलाई राजीनामा दिन बाध्य पार्दैछ । उनलाई राजीनामा दिलाएर सभामुख बनाउनेतिर नेकपाभित्र कुनै बहस चलेको छैन ।
महरा यौन दुव्र्यवहारको अभियोगमा सभामुखबाट पदच्यूत भए पनि शिवमाया आफ्नै पार्टीमा देखिएको पितृसत्तात्मक सोचको शिकार बन्दैछिन् । 
राजनीतिशास्त्रमा पिएचडी गरेकी ५३ वर्षीया तुम्बाहाम्फे एमालेको समानुपातिक कोटाबाट सांसद हुनुभएको हो । तेह्रथुममा जन्मिए पनि मोरङबाट राजनीति गर्दै आउनुभएकी उहाँ २०५२ सालमा अनेरास्ववियुको उपाध्यक्ष र एमालेको नवांै महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित हुनुभएको थियो । २०७३ मा केपी ओली सरकारको पालामा इजरायलका लागि नेपाली राजदूतमा सिफारिस हुनुभएकी शिवमाया ओली सरकार ढलेपछि राजदूत हुने अवसरबाट वञ्चित हुनुभएको थियो । अहिले सभामुख बन्ने अवसर हुँदाहुँदै उपसभामुखबाटै हात धुनुपर्ने स्थिति उहाँमाथि आइपरेको छ ।
त्यसो त शिवमाया एउटा अडानमा हुनुहुन्छ । पार्टी एक भए पनि भागवण्डामा पूर्व माओवादी र पूर्व एमालेको सन्दर्भ जोडिने हुँदा शिवमायाको हकमा सभामुख हुने त कुरै छाडौं उपसभामुख पद समेत नरहने देखिएको छ । संविधानमा एउटै राजनीतिक दलबाट सभामुख र उपसभामुख बनाउन नपाइने व्यवस्था छ अनुसार पूर्वमाओवादी पक्षधरले सभामुख आफैंलाई चाहिने दाबी गर्दा तुम्बाहाङफेले उपसभामुखबाट राजीनामा त दिनुपर्छ नै, पूर्वएमालेको पृष्ठभूमिबाट आएकाका लागि सभामुख बन्ने ढोका पनि बन्द छ  । त्यसैले आजभोलि उहाँ आफ्ना निकटहरुसंग महराको गल्तीमा मैले किन सजाय पाउने ? भन्दै गुनासो गर्न थाल्नुभएको छ । उहाँको तर्कसँग पूर्वएमालेका केही नेता पनि सहमत छन्  । पार्टी एकीकरण भइसकेकाले अब पनि पूर्वएमाले र पूर्वमाओवादी भनिरहन आवश्यक नभएको उनीहरूको जिकिर छ । त्यसो त नेकपामा पूर्व एमाले समूह तुम्बाहाङफेलाई उपसभामुखबाट राजीनामा गराएर सभामुख नै बनाउने पक्षमा देखिएको छ तर त्यो मत उति बलियो छैन । पार्टी शरीरमा एक भए पनि मनमा एकता नभएको यो प्रकरणले स्पष्टै पारेको छ ।
महिलालाई उच्च नेतृत्वमा पु¥याउने सवालमा सबै दलहरु उत्तिकै उदासिन छन् । वर्तमान सरकारको मन्त्रिमण्डलमा महिला मन्त्रीको संख्या, संसदमा महिला सहभागिता अनि स्थानीय तहमा महिलाको उपस्थिति ‘उप’मा सीमित गरिएको छ । नगरपालिकाको नेतृत्व गर्ने महिलाको संख्या अत्यन्त न्यून छ । यस्तो स्थितिमा सम्पूर्ण रुपमा योग्य रहे पनि शिवमाया तुम्बाहाम्फे सभामुख बन्नु त कता कता भएका उपसभामुख पद समेत धरापमा परेको छ । 
हुन त शिवमाया अहिले नै उपसभामुख पद धरापमा परेको मान्न तयार हुनुहुन्न । उहाँ आफू सभामुखका लागि योग्य र सक्षम रहेको बताउँदै पार्टी नेतृत्वले उचित निर्णय गर्ने अपेक्षामा हुनुहुन्छ तर यो सम्भावना अत्यन्त न्यून छ । किनभने नेकपाका नेताहरुले सभामुख र उपसभामुख एउटै दलको हुन नहुने भएकाले उपसभामुखले राजीनामा दिनुपर्ने बताइसकेका छन् । तुम्बाहाम्फेको राजीनामापछि नेकपाबाट सभामुख र अन्य दलबाट उपसभामुख हुने निश्चित छ । नेकपा शिवमायालाई नै सभामुख बनाउँछ भनेर किटानीका साथ भन्न कोही तयार छैनन् । किनभने यो पदमा पूर्व माओवादीको दावी छ । पार्टीभित्र अहिले पनि भागवण्डामा पूर्व एमाले र पूर्व माओवादीको भन्दै विवाद खडा गर्ने काम भैरहेको छ । यसको शिकार शिवमाया बन्ने पक्का छ ।


Rating (Votes: )   
Share     Print


Other Articles:
दोहोरिएको प्रतिबद्धता (10.22.2019)
नेपाललाई भूपरिवेष्ठित मुलुक रहन नदिने चीनको प्रतिबद्धता - दुई मुलुकबीचको सम्बन्ध नयाँ युगमा प् (10.15.2019)
“कम्युनिष्ट पार्टीका नेता अनुशासित हुनुपर्छ” (10.15.2019)
यी हुन् नेपाल–चीनबीच बीस समझदारीपत्र (10.15.2019)
राष्ट्रकवि घिमिरेले पार गर्नुभो शताब्दी आयू (10.02.2019)
भित्रियो घरघरमा दशैं– आम जनताको सास्ती पहिलेकै जस्तो (10.02.2019)
महामण्डले चरित्र प्रदर्शनले गणतन्त्र कति सुरक्षित (10.02.2019)
सरकारले जनअपेक्षा सम्बोधन गर्न नसकेको जगजाहेर : असन्तुष्टिको लहर अरु चुलिंदो (09.25.2019)
प्रधानमन्त्रीको चिन्ता फेसबुके युवाहरुप्रति (09.25.2019)
माफियाको चंगुलमा स्वास्थ्य सेवा सरकारीमा आईसीयू अभाव निजीमा महंगो (09.25.2019)
डेंगु र स्क्रब टाइफसको प्रकोप (09.25.2019)
निर्दिष्ट गन्तव्यमै विचलनको समस्या - संविधानको सर्वस्वीकार्यतामाथि नै प्रश्न (09.17.2019)
नागरिकता– बुहारीलाई त दिने नै ज्वाईलाई पनि दिने ! (09.17.2019)
भद्रगोलको भूमरीमा कांग्रेस (09.17.2019)
नेपालले चीन र भारतसंग सौदावाजी गरेर लाभ लिन सक्नुपर्छ (09.17.2019)
नेपाल–चीन बहुआयामिक सम्बन्ध (09.10.2019)
‘रअ’को डरलाग्दो प्लान– नेताहरुले पत्तै नपाएको हो ? (09.10.2019)
डेंगु नियन्त्रण गर्न सरकार असफल (09.10.2019)
नेकपामा अध्यक्ष ओलीको एकछत्र रजाइँ ! (08.20.2019)
अप्रतिम स्रष्टा दीक्षितको अवशान (08.20.2019)



 
::| Latest News

 
[Page Top]